Halkçı Eğitimin Kaynakları - Zeki SARIHAN

Halkçı Eğitimin Kaynakları

Yazar: Zeki SARIHAN |  Tarih: 05 / 05 / 2026 |  Yazı Okunma: 70

---

Türkiye’de halkçı eğitimi savunanlar, bunun geçmişteki kaynaklarını bulmakta güçlük çekmeyeceklerdir. Gerçi Türkiye’de hiçbir zaman halkçı bir iktidar olmamıştır ama halkçılığın etkisinde kaldığı zamanlar olmamış değildir. İkinci Meşrutiyet döneminde İmparatorlukta Köycü düşünceler gelişiyor, halkın büyük çoğunluğunu oluşturan köylülerin kentliler için ne büyük bir velinimet olduğu anlaşılıyordu.

1920 Ankara’sı, emperyalizmle dövüşürken arkasını halkçılığa dayadı. O dönemde en yaygın örgütlenmelerin adı “sosyalizm” ve türevleriydi. Gerçi hükümetin bu konudaki girişimleri uzun sürmedi ama “Halkçılık Beyannamesi, Halk Hükümeti, Cumhuriyet Halk Partisi gibi Kavramlar bu akımların hatıralarıdır.

Bazı uygulamalar vardır ki bunlar hem yönetici sınıfların hem de emekçi halkın yararınadır. Halkın okuma yazma öğrenmesi, üretimi artıracak teknik bilgilere sahibi olması, ülkenin demiryolu ve karayolu ağıyla donanması bunlardandır. Bunlar “halkçılık” ülküsüyle yapılmamış olsa bile, halkın da yararına olan işlerdendir.

Köy çocuklarına eğitim olanakları yaratan ve köyü iktisadi bakımdan da canlandırmayı hedefleyen Köy Enstitüleri, ülkemizde halkçıların sahip çıkmaları gereken olumlu miraslardandır.

Sosyalist partiler, işçi ve memur sendikaları, dernekler ve vakıfların halkçılık faaliyetleri açısından Türkiye, zengin deneyimlere sahiptir. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Köy Enstitüleri mezunlarının kurdukları Bölge Köy Öğretmenleri Dernekleri, Türkiye Öğretmenler Sendikası, onun ardılı olan sendika ve dernekler, halkçı eğitime pek çok görüş bırakmıştır.

“BAĞİIMSIZLIKÇI, AYDINLANAMACI, HALKÇI”

Bunlardan biri de 1980’da yayın hayatına başlayan Öğretmen Dünyası dergisidir. Halkçı Eğitim kavramını sistemleştirmeye çalışan ve tam kırk

yıl yayın hayatında kalan bu dergi, yalnız yayın faaliyetiyle yetinmeyerek önce 80’e yakın halk örgütünü Eğitim Hakkını Savunma Komitesi’nde bir araya getirmiş, eğitimin temel sorunlarıyla ilgili konferanslar, imza kampanyaları, kurultaylar düzenlemiş, halkın eğitim hakkına hizmet eden eğitimcileri ödüllendirmiş, daha sonra Ulusal Eğitim Derneği’ni kurarak ülkenin halkçı öğretmenleri bünyesinde toplamaya çalışmıştır. Derneğin “Ulusal” adını almış olmasının nedeni, ülkeyi Avrupa Birliği’ne sokarak eğitim sistemini çok uluslu şirketlerin amaçlarına tabi kılma çabasına tepkidir. Öğretmen Dünyası’nın sloganı “Bağımsızlıkçı, aydınlanmacı, halkçı eğitim”dir. 2003’te kurulan Ulusal Eğitim Derneği’nin tüzükte belirtilen amacına da bu ilke konulmuştur. İçişleri Bakanlığı derneğe “Ulusal” adını veremeyince bu adı alıncaya kadar derneğin adı “Bağımsızlıkçı, Aydınlanmacı Halkçı Eğitim Derneği” olarak kullanılmıştır.

Öğretmen Dünyası, Eğitim Hakkını Savunma Komitesi ve Ulusal Eğitim Derneği’nin bıraktığı miras, öğretmenler arasındaki siyasi gruplaşmalardan ötürü yeterince incelenmiş değildir. Ancak bu miras, 40 cildi, temsilcilerle yazışmaları, basın açıklamaları, düzenlediği eğitim kurultayları ve yayınladığı kitaplarda yaşamaktadır.

Bu mirastan yararlanarak halkçı eğitim düşüncesini örgütleyip yaşatmaya, canlandırmaya güncellemeye ihtiyaç vardır. Bunun

biçimini gelecek yazıda irdeleyeceğim.

11:37

Yazarın diğer yazıları
Halkçı Eğitimin Kaynakları Halkçı Eğitim Mücadelesi Zorunluluktur Okullara Saldırılar: Öğrencilerimize Ne Oldu? Köy Enstitülerini Kim Kapattı? Cumhuriyetçiler Kurultayı Ve Halkçılık Yalçın Küçük: Dikkatleri Üzerinde Toplamak İstiklal Marşı Arapça Söylenirse! Sosyalizm Öldü Mü? İlber Ortaylı ABD-İran Savaşı: Dış Tehdit Karşısında Üç Kırılma Noktası Okullarda Ramazan Etkinlikleri: Devletin Dini Adalettir Özgür Özel'e Açık Mektup Köy Enstitüleri Sürprizi: ŞEHİR BURJUVA DEMEKTİR 68’liler Sosyalisttir Acı Patlıcanı Kırağı Çalmaz Her Dindar, İyi İnsan Mıdır? Al Birini Vur Ötekine! 2025'te Yazı Hayatım 2025’te Neler Okudum Biraz “Milliyetçilik” Lütfen! Cellâdına Âşık Olma Meselesi Medyamızın Acıklı Dururmu CHP İmralı’ya Neden Gitmiyor? İddianame ATATÜRK Fatsa’da Sosyalist-Kemalist İttifakı Cumhuriyet Kavgası Kürt Sorunu Böyle Çözülmez Fatsalı Sarıhan Sülalesinde Politik Tercihler Okuma Alışkanlığını Nasıl Kazandırmalı? Uşak'ta iki gün Fatsa'da sekiz gün Kaldıralım sınıfları Tatil kültürü Kokuşma dibe vurdu Balık baştan koktu Mini etekle devrim yapamayız Alevi ve Kürt cumhurbaşkanı yardımcıları Mutaassıp, Ümmetçi, İslamcı, Şeriatçı CHP için: Hattı müdafaa yoktur, Sathı müdafaa vardır Eğitimimizin Dört Büyük Sorunu İnceldiği Yerden Mi? Hanım Kırar Bardağı Kaza Olur… Yüz Yıl Sonrasını Kim Bilebilir? Kürtler, Lozan ve Demokrasi Yüz Yıllık Bir Tabu Yıkılırken Sırrı Süreyya Önder'le Bizim Eve Ayda Kaç Lira Giriyor? 23 Nisan 1920'de Neler Olmuştu Köy Enstitüleri Yeniden Açılabilir Mi? Doğrusunu Söylemek Gerek Yoksullar Neden Sağcıdır? CHP’ye Çekilen Operasyon: KİM KAZANDI KİM KAYBETTİ? Üçüncü Dalganın Niteliği Pişmiş Aşa Su Katmak Gibi Olmasın Ama… İmam Hatip Okulunda Konferans Vermek! Öcalan’ın Çağrısı Üzerine: BAHARA BİR ŞEY DİYEN VAR MI? TÜSİAD’ın Açıklaması hakkında:Sınıf Mücadelesi Keskinleşiyor Ne Amerika Ne Rusya Tam Bağımsız Türkiye Muhalefetin Cumhurbaşkanı Adayı Nasıl Belirlenmeli? Esat'ın Posterleri Ayaklar Altında! Cehennem Odunu!” Suriye, Yağma Hasan’ın Böreği Mi? Sosyalistler Neden Oy Alamıyor? Muazzez İlmiye Çığ’ın Misyonu Ne İdi? Faşizmin Ayak Sesleri Kovsan Da Gitmez Okul Müdürlerini Neden Öğretmenler Seçmesin? Kadın Cinayetleri: NE BU ŞİDDET BU CELAL?

Henüz yorum bulunmamaktadır. İlk yorumu siz yapabilirsiniz.

Ad, Soyad	*
E-Mail	*
	Kalan karekter sayısı:
Yorum	*
	Güvenlik kodunu giriniz: *
	(* Doldurulması zorunlu alanlar)