Şiirlerimizin Tarihçesi - Akay AKTAŞ

Şiirlerimizin Tarihçesi

Yazar: Akay AKTAŞ |  Tarih: 04 / 05 / 2026 |  Yazı Okunma: 208

---

İlkokulda okurken Hayat Bilgisi dersimiz vardı. Ve haftalık dergi verilirdi. O dergilerde her şey vardı. Fıkra, karikatür bulmaca şiir. Ama şiirler vatan millet üzerine idi. Dolayısıyla şiirin vatan için yazıldığını düşünürdüm. Alageyik şiirini pek sevmiştim.

 Çocuktum ufacıktım

Top oynadım acıktım

Yolda buldum bir erik

Kaptı bir alageyik

Kaçtı hemen ormana

Bindim bir akdoğana

Doğan yolu şaşırdı

Kaf dağından aşırdı 

 

Ziy Gökalp

 

Annem bana dedi ki

Dedi ki annem bana

Şey dedi

Soğuk havalarda kazak giy dedi

Annem bana

Aşık olma

Demedi ki sonra doğa-toplum- aşk üzerine de şiirler yazıldığını öğrendim.

 

ŞİİR NEDİR?

Şiiri güzel söylemek, dilin şiirsel işleviyle hayat bulur. Dil, şiir içinde kendini yeniler, şiir, ne bir düşüncenin doğruluğunu kanıtlamak, ne de bir gerçeği öğretmek amacındadır. Şiirin varlık nedeni şairin iç dünyasına ve duyarlılığına bağlıdır.

İyi işlenmemiş şiir, manzume konumunda kalır. Kuru, yavan bir söyleyiş olan manzume unutulmaya mahkûmdur. Şiirde, dilin bütün incelikleri, söyleyiş özellikleri, imgelerin yerli yerinde kullanılışı ve şairin duyarlığı önemlidir.

Son zamanlarda ölçüsüz kafiyesiz rasgele şeyler karalamayı şiir diye sunan zavallılar var. Bir orkestrada enstrümanlar uyum içinde çalmazlarsa o müzik değil, gürültü olur.

Karacaoğlan'ın:

                               Oturmuş derdime dert mi katarsın

                               Âlem sele gitti gözüm yaşından

şöyleyişinin kalıcı oluş nedeni, ikinci dizede yoğunlaşan şiirsel yüktür. Şiir, duygularla, düşüncelerle yoğrulmuş bir üründür.

                Şiir, düşünce yazısı olmadığı için duygu ve düşüncenin sanatçıdaki yansımasını iletir. Karacaoğlan'ın:

                               Mevlâm destur verse bir top gül olsam

                               Sokulsam zülfünün aralarına

deyişinde dilin kullanımı ile ikinci dizedeki şiirsel yük Yahya Kemal'in 'İnsan âlemde hayâl ettiği müddetçe yaşar'  dizesi, 

                Cahit Sıtkı'nın:

                               Benim mi Allah'ım bu çizgili yüz

                               Ya gözler altındaki mor halkalar

                               Neden böyle düşman görünürsünüz

                               Yıllar yılı dost bildiğim aynalar

Dizelerindeki yapının sağlamlığıdır unutulmaz kılan.

 

Külebi'deki doğallık ve kullandığı sözcüklerde:

                               Benim doğduğum köyler de güzeldi

                               Sen de anlat doğduğun yerleri

                               Anlat biraz

Biçiminde görülen içtenlik ve sıcak söyleyiştir Külebi'yi Külebi yapan.

                Her yazılan manzume şiir değildir. Şiirde bir şeylerin yeni bir biçimde söylenmesi savı ön planda tutulmalıdır. Dünyada milyonlarca aşk şiiri yazılmıştır ama unutulmayan, hemen akla gelenlerin sayısı oldukça azdır.            

 

 

Ey yar

Bana bir mendil gönder

Ucunu işle gönder

İçine çift elma koy

Birini dişle gönder

 

Mendili işleyecek yârin eli değecek, elmayı ısıracak dişi değecek, 

 

Dest-bûsi ârzusiyle ger ölsem dostlar

Kûze eylen toprağım sunun anınla yâre su      

Müthiş bir aliterasyon (iç kafiye vardır)

 

Fuzuli öldüğünde toprağı ile desti yapılmasını ve sevgilisinin o destiyle su taşıması durumunda eli Fuzulinin toprağına değecek ve o da mutlu olacak.

Hatırlayalım bizim düğünlerimizde de oyun oynayanların eline ŞABAŞ dediğimiz -bahşiş anlamında para tutuşturulurdu. Özellikle sevdiğimiz kız oynadığında heyecanla gider eline parayı tutuştururduk. Ve böylece elimiz eline değerdi. Haz ve mutluluk duyardık. Sonra bu geleneği kaldırdılar.

Karacaoğlan dünyevidir. Pragmatistir. Gerçekçidir. Aşkı somuttur. Fuzuli ise liriktir. Platoniktir. Bu nedenle de

 

Aşk derdiyle hoşem el çek ilâcımdan tabîb

Kılma dermân kim helâkim zehri dermândadır. Der.

(Devam edecek)

18:20

Yazarın diğer yazıları
Şiirlerimizin Tarihçesi-2 Şiirlerimizin Tarihçesi Lise Binası Yıkılmasın Mı? Din, Birliğin Temel Dinamiklerinden Midir? Ay Valla Ben De Okumuşum Sanal Arkadaşlık Halkın Hangi Değer Yargıları Üniversitemizin Yeri Ve Tarihçesi Çok şükür ramazan bitti ve bayram benim bayramım Nevruz Köylü Bayramıdır İlk Gençlik Yıllarımızın Gönülleri Titreten Parçaları Adliye Koridorlarında Rektörde Eyüp Nebi Sabrı Iğdır’da Uyuşturucu İlletinin Geçmişi Doktora Gitmeyin Derim Benim Günah İşleme Özgürlüğüm Yok Mudur? Pembe Bir Yazı: Seven Gönüller İçin Şiir Valilik Makamına Ah Yılbaşılar... Annenizin Yemeğini Artık Özlemeyeceksiniz Bu toplantılar başarıyı beraberinde getiriyor mu? Valilik Makamına (İl Sağlık Müdürlüğü) Türklere Özgü Davranışılar İYİ Parti Tam Arazi Tarihi ve kültürel değerlerimizi yok etmekte üstümüze yok Yaşananlardan Seçmeler: Gözü Doymuyor İYİ Parti İyi Mi İyi Hem De Çoook Eyii İYİ Parti Tabela Partisi Bile Değil Artantaşların Özgül Ağırlığı Motosiklet İle Gelen Tehlike Iğdır İle İlgili Doğru Bilinen Yanlışlar-4 Iğdır ile ilgili doğru bilinen yanlışlar-3 Iğdır ile ilgili doğru bilinen yanlışlar-2 Doğru bilinen yanlışlar Doğada Güzellik Vicdanı umudun önüne kurulan dershane barikatı Joker gibi bir öğretmendim Iğdır’da da ‘Yaşlılar Çalıştayı’ yapıldı Ne kadar özgürsünüz Doğuş Gazetesinden dostluğa dinamit:) Rapor al, Bedel öde yoktu, Askerlik yapmayana kız verilmezdi Eskiden kavurucu sıcaklarda ne mi yapardık? Rektör Bey’in basın toplantısından notlar Bay Vali haklıdır gazetecilerin kalemi silahıdır Valilik makamına: Doğru bilinen yanlışlar hakkında Kurban Kesmenin Tarihsel Kökeni Rektörlük Devir-Tesliminden Notlar Sahte Karakol İyi Kİ Belediye Başkanı Değilim Kitap Fuarına Niye Mi Katılmadım Yazılı Basının Sonu Geliyor Iğdır Valiliğine (İl Emniyet Müdürlüğü) Uzayda Bir Iğdırlı Hocam Sen De Tenis Oynadın Mı? Şeyda Gönüllerin Yeri Doğada Güzellik Bir Portre: Taner Tazegün / Orman İşletme Müdürü Önce Hayal Edilir Ünlü Şair ve Yazarlarımızdan Kesitler Başkan Ayaz Karşı Ki Dağları Da Sen Mi Yarattın? Kanada’daki Kars Aşk Mı Yoksa Cesedimi Bağışladığım Haberine Yorumlar Hava kirliliği ve çözüm önerilerim El Velayeti Hıfzsıhha Heyetinden Hava Kirliliği Cihetinde Çok Mühim Kararlar Vali Bey’in Gazeteciler Günü'nde Basına Verdiği Kahvaltıdan Notlar Dr. Memet Kum’un Hikâyeleri (video) Tam Bir Mu’min ve Muhterem Kardeşimizin Başına Gelenler Anladık Müslümansınız Ama Hangi Millettensiniz? Geçinemiyoruz Şiir Üzerine-2 Şiir Üzerine-1 Tekno Mankurt: Günümüz Gençleri Mankurtlaşıyor Doğada Güzellik Vali Paşa Siz Hiç Makamda Oturmaz Mısınız? Doğru Bildiğimiz Yanlışlar Yalnızca Ekmekler Mi Bozuldu Bir Ağaç Gibi Hür Yaşama Romantizmi Yıkmaya-Satmaya Ne De Teşne Toplumuz Okuyucularıma Duyurumdur

Henüz yorum bulunmamaktadır. İlk yorumu siz yapabilirsiniz.

Ad, Soyad	*
E-Mail	*
	Kalan karekter sayısı:
Yorum	*
	Güvenlik kodunu giriniz: *
	(* Doldurulması zorunlu alanlar)