Köy Enstitüleri - Yusuf YILDIRIM Em.İl.Trm.Mdr.

Köy Enstitüleri

Yazar: Yusuf YILDIRIM Em.İl.Trm.Mdr. |  Tarih: 17 / 04 / 2026 |  Yazı Okunma: 486

---

İnsan, insan olarak doğmaz, oluşturulur. Erasmus.

Bu gün 17 Nisan Köy Enstitülerinin kuruluş yıldönümü.

Köy Enstitüleri, 1940’larda Türkiye’de kırsal kalkınma ve eğitim için kurulmuş çok önemli bir projeydi. Köy çocuklarını eğitmek ve üretken bireyler yetiştirmek amacıyla kuruldu.

           Milli Eğitim Bakanı, hasan Ali Yücel ve Genel müdür, İsmail Hakkı Tonguç ‘un  öncülüğünde hayata geçen bu proje, kırsal kalkınmayı ve çağdaş eğitimi hedeflemişti. ”İş içinde eğitim” felsefesiyle hem öğretmen hem de ziraat/ zanaat uzmanı yetiştirmek amacıyla kuruldu.

           Köylünün kendi kaderini tayın etmesini sağlayan birer toplumsal kalkınma merkezi olarak tasarlandı ve kuruldu. Cumhuriyetin ilk yıllarında nüfusun büyük çoğunluğu köylerde yaşıyordu ve okur yazarlık oranı çok düşüktü. Klasik eğitim yöntemleriyle bu sorunu çözmek zor ve uzun zaman alırdı.

            Enstitülerin meşhur sloganı; “İş için, İş içinde, işle eğitim” felsefesiydi.

            Köy Enstitüleri, kırsal eğitim devrimini yaptı. Okuma yazma oranı arttı. Binlerce öğretmen yetişti. Öğrenciler, tarım yapıyor, inşaat öğreniyor ve üretim yapıyordu. Yani hem öğretmen hem de üretici bireyler yetişiyordu. Mezun olanlar, halkı bilinçlendirdi, tarım tekniklerini geliştirdiler ve okul açtılar.

            Eleştirel ve özgür düşünen, Sorgulayan, kendine güvenen ve toplumsal sorunlara duyarlı bireyler yetişti.

           Köy enstitüleri, Siyasi olarak “tehlikeli” görüldü, komünizm suçlaması yapıldı. Özgür düşünceyi ve kolektif yaşamı bazı kesimler hazmedemediler. Kız- erkek birlikte eğitimi ve Köylünün bilinçlenmesi bazı çevreleri rahatsız etti.

            Kınyas Kartal’ın şunları itiraf ettiği söylenir; “Köy Enstitüleri kesinlikle komünist uygulama değildi. Doğuda en yüksek eğitim gören bendim. Üstelik Rus ordusunda görev yapmış biriyim. Köy Enstitüleri bizim devlet üzerindeki gücümüzü kaldırmaya yönelikti, bunu içimize sindiremedik. Benim Van yöresinde 255 köyüm var, bunlar devletten çok bana bağlılar. ben ne dersem onu yaparlar. Ama köylere öğretmenler gelince benim gücümden, başka güçler olduğunu öğrendiler. Ağaları örgütledim, örgütlü olarak demokrat parti ile pazarlığa girdik ve kapattık.”

           Demokrat Parti kadar CHP tabanında da çatlak sesler geliyordu.1946 kongresinde “Biz ölülerimizi yıkayacak imam bulamıyoruz “ diye sesler yükselmişti.

           İsmet İnönü şunu der; Genel Kurmay başkanı, Fevzi Çakmak; “ Bu komünist yuvalarını ne zaman kapatacaksın”  diyordu ve Mareşal bunu bir mesele haline getirmişti.

            Köy Enstitüleri, 1940'larda başlayan çok partili hayata geçiş sürecinde muhafazakâr kesimlerin ve toprak ağalarının baskısı, komünizm suçlamaları, Soğuk Savaş dönemi koşulları ve Demokrat Parti'nin 1950'de iktidara gelmesiyle, kurulduğu dönemde Türkiye’ye özgü, üretim odaklı bir eğitim projesi olan köy enstitüleri, çeşitli nedenlerden dolayı 1954 yılında Öğretmen Okullarına dönüştürülerek kapatılmıştır.

 

        Köy Enstitüleri, Fakir Baykurt, Mehmet Başaran, Mahmut Makal, Talip Apaydın, Dursun Akçam, Ümit Kaftancıoğlu, Kemal Burkay gibi daha birçok aydın yetiştirmiştir.

  Eğitim, kıvılcımla ateş yakmaktır, eğitim kafayı geliştirmek demektir.

Einstein, şunu der; “ Eğitim, gerçeklerin öğretilmesi değildir. Düşünmek için aklın eğitilmesidir.”

 

        Bu gün imamlar okullarda ders veriyor. Dine karşı Din yaratılar, Arap, masal ve hikâyeleri ile Fikri, psikolojik saldırı ve sömürü karşısında, dirençsiz, insani değerlerden ve her türlü özgürlükten yoksun, sormayan, sorgulamayan, teslimiyetçi bir toplum yaratılar.

Eğitimin geldiği yer içler acısı. Urfa ve Maraş okul baskınları, yıllardır yapılan yanlış uygulamaların sonucudur.

20:30

Yazarın diğer yazıları
Yiyin Efendiler Yiyin Biz Kürt Kardeşlerimizle Savaşmadık, Kimle Barışacağız Diyenlere! Analarının Dilini Bilmeyen Çocukların Dili… Birey Olmak Kapitalizm Kirletiyor Kapitalizm Artık İnsanlığın Düşmanı Haline Gelmiştir Ermenistan Sınır Kapıları Siyasi Ahlak Köy Enstitüleri Kürt Gerçeği İran ve Kürtler Kürtler ve Uluslaşma Süreci Din Ve Laiklik Mutlu Muyuz? Entelektüel… CHP ve Kürtler Cehalet Karanlıktır, Hiç Bir Işık Onu Aydınlatamaz Barış Cesur İnsanların İşidir Nereden nereye Toplumsal Çürüme Siyasi islam iflas etmiştir Halkların onurlu entegrasyonu barışla mümkün olacak İnsan olmak zor mu? Tarikat ve cemaat sorunu Şimdi Barış İçin Mücadele Zamanıdır Dinciler Neden Yalan Söylerler? Kurtarıcı Ve Kurtarıcılardan Kurtulmak Hak, Hukuk, Adalet Kapitalizm Artık İnsanlığın Düşmanı Haline Gelmiştir Sokrates ve Felsefe Utanmanın Ölümü Büyük Kayıp Kurumsal Kültür Yok Edildi Düşünmek Zor İştir Yaşam Nedir ? Savaş ve Barış Cumhuriyet Yangın Var Kültür ve Kalkınma Sorgulamayan Her Zaman Ezilir Dinlerin Kökeni ve Dindarlık Nuşirevan’ın Adaleti Özgürlük Kurban… Şeriat... Seçimlerin Düşündürdükleri Diktatör Olmak İsteyen Birine Altın Öğütler Yerelden Çok Ülkenin Kader Seçimi Kast Sistemi Seçim, Ama Kim Seçiyor Tarım Çöküyor Yılbaşı ve Noel Siyasi İslam Aşiretçilik Hak ve Özgürlükler Doğanın Bir Aklı Vardır İnsan İnsanın Kurdudur Din ve Barış Kutsal Olan İnsandır Şeyhler ve Tarikatlar Birey Olmak Siyasi İslam’ın Ahlak Anlayışı Kardeş Değil Dost Olmak İtaat Ve Biat Kültürü Hesap Vermemek Çürütür Tek Adam Rejimi Koltuk Sevdası Vefasızlık Enkazın Altında Yönetenler Kaldı Mu’tezile Mezhebi ‘İslami Terör’ Kanaat Önderleri Tarihi Süreç İçerisinde Laiklik Dinimiz Var Diye Ahlaksızlık Yapılıyor,Vicdanlar Karartılıyor Siyasi Yalanlar Putları Kırın Feto'nun Sümüklü Böcekleri ÇÖKEN DEVLET Örgütlü Cehaletin İmamları Mevki, Makam ve Yalakalık Tarikatler ve Cemaatler Orta Çağın Kuralsız Egemenleri GERİCİ VE YOBAZ BİLİM, DİN VE SİHİR ADEM'İN DİLİ FETİŞİZM Cehalet ve İhanet Utanma Duygusu Kader VİCDAN İnsan Hakları BÜROKRASİ ZULÜM BARIŞ YAŞAMAKTIR İtibar Mı İsraf Mı? Diyanet Ve Siyaset Taliban ve Şeriatın Kılıcı Koçbaşılı Sel Yangınlar Ve Doğanın Ölümü Siyasi İslam ve Yalan Devlet Yaşatmak İçin Vardır Dinde Gaza Değil, Ahlak Önemlidir Helallik Sessizlik Suça Ortak Olmaktır Kışla, Cami Ve Siyaset Kutsal Ve Kutsallık Ar Damarı Çatlarsa Tarımsal Kooperatifçilik Kürt Siyasi Hareketi Ve Sekülerizm Tesettür Günah Keçisi 2020 Yağmur Duası İçerde Ve Dışarda Gelinen Nokta Yalan Erdemli Olmak Korku Dinlerin Kadına Bakışı Ve İstanbul Sözleşmesi İnsan Olmak Diyanetin Kılıcı Kapitalizm Yarattığından Çok Yıkıyor Toplumsal Değişimler Tarım Cenneti Olan Bir Coğrafyada Tarım’ın Sefaleti! Gençlik Felsefe Ve Rönesans Cahil Cesareti General Virüs Zafer Veya Hiç* Memleketin Hali Deprem Ve Zeus’un İnanırları Mesih Ve Mehdi İslam’da Siyasi İktidarın İlkeleri Sosyal Demokrasi Ya Da Demokratik Sosyalizm Laik Bir Ülkemiyiz ? Entelektüel Ve Aydın Kendi Soydaşlarının Mağduru Olan Halk: Ezidiler İstanbul Sözleşmesi Faşizm Ve Din İlişkisi Türk Sosyalistlerinin Kürt Sorununa Bakışı Müşrikler Taifesi Toplumsal Barış Mı? Savaş Mı? Güçleri Küstürmüşüz Ah İstanbul... Türkiyelileşmek Gericiliğe Taviz Verilmemeli Halkla İnatlaşılmaz İlkbahar Ve Newroz Sekiz Mart Emekçi Kadınlar Günü Gıda Fiyatları Enflasyonu Ruh Sağlığı Yasası..! Kurucu Felsefe... Beka Sorunu Nedir? Adalet Öldü; Çan Beş Defa Çalarsa! İslam'da İtaat... Cumhuriyet Ve Dini Değerler Birlikte Aşınıyor Beyin Göçü... Faşizm Toplumların Uyanışı Ve Devrim Yerel Seçimler Üzerine... Beton Devri..! 2. Edremit Kitap Fuarından İzlenimler Korkular Ve Tabular Karşı Devrim..! İdam Mı Dediniz? Devam..! Milletvekili Dediğin..! Seçim İslamın Şartları Kin Ve Nefret Yalan Ve Gerçek Kutsal Devlet..! Çözüm Halktadır YAŞAM KARDEŞLİK TARIM VE GIDA SAVAŞ AKIL DİN SAVAŞLARI KÜRDİSTAN MİLLİLİK VE YERLİLİK UTANIYORUM; KERKÜK KİMİN? KURTARICI Toprak Düzeni Ve Saman; KUTSALLARIN FETİŞİZMİ; KURBAN YOBAZLIKLA YARIŞ OLMAZ DOĞA KÜRTLER VE PETROL DİN VE DEVLET ÜLKEMİZDE TARIM ULEMAKRASİ VE İMAMOKRASİ KİŞİ KÜLTÜ ÜLKEMİZDE TARIM DOĞU-BATI GEÇMİŞ OLSUN KERKÜK TEK ADAMLIK VE ALTYAPISI EROZYON DEVLET UYUMAZ EMEKÇİ KADINLAR GÜNÜ İSTİKRAR İÇİN HAYIR; İSLAM ve TERÖR TOPLUMSAL YOZLAŞMA HAYIR SARI SENDİKA MECLİSTE İKTİDAR AYDIN OLMAK BU YANGIN HEPİNİZİN ESERİ UTANÇ DUVARLARI KÜRT TARİHİNİN EN BÜYÜK İHANETİ KIVILCIM’LIDAN BU GÜNE DEĞİŞEN BİR ŞEY YOK VATANSIZLIK VE VATAN HASRETİ; SOL DİNDARLAR SES VERMELİ TARIM DİBE VURDU DİN VE MAZLUMLAR HAVVA KADAR DEVRİMCİ OLMADINIZ; DEVLET ADAMI AHLAK VE SORUMLULUK SİYASİ İSLAM DARBENİN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ DARBELER VE İDAM

Henüz yorum bulunmamaktadır. İlk yorumu siz yapabilirsiniz.

Ad, Soyad	*
E-Mail	*
	Kalan karekter sayısı:
Yorum	*
	Güvenlik kodunu giriniz: *
	(* Doldurulması zorunlu alanlar)