İran ve Kürtler - Yusuf YILDIRIM Em.İl.Trm.Mdr.

İran ve Kürtler

Yazar: Yusuf YILDIRIM Em.İl.Trm.Mdr. |  Tarih: 12 / 03 / 2026 |  Yazı Okunma: 442

---

“Kürtler devlet kuracaklar diye bir ayet mi var”. Ayetullah Humeyni.

İran'daki Kürtlerin (Rojhilat) durumu, 2026 yılı itibarıyla oldukça kritik ve tarihi bir dönemeçte bulunuyor. Ülke genelinde 2025 sonunda başlayan büyük halk ayaklanmaları ve ardından gelen bölgesel savaş, Kürt siyasi hareketini stratejik bir karar aşamasına getirdi.

Humeyni, 18 Ağustos 1979 da Kürt milletine karşı cihat fetvası verdi.Fetih ayeti ile Kürtlerin öldürülmesini helal ilan etti.

1980 yılında Humeyni’nin fetvasından sonra, İran da Kürtlerin siyasi mücadelesi yasak.İdam edildiler,cezalandırıldılar ve sürgün oldular.Hiç bir parti Kürtler adına siyaset yapamadı.Ancak uzaktan selamlaştılar.

İran KDP liderlerinden,Dr.Abdurahman Kasımlo 1989 yılında Viyanada,Sadık Şerefkendi 1992 de Berlinde , Hameney in emri ile öldürüldüler.

İran Kürt siyasetinin tarihi bir geçmişi vardır.İran da  bu mücadelenin tarihi çok eskidir.İran KDP sı 1945 lerde , Mahabad Kürt cumhuriyeti ile kurulmuştur.Irak KDP sı bundan sonradır.Kürt ulusal marşı(Ey Reqib) ve bayrağı bu döneme aittir.Mustafa Barzani, Mahabad cumhuriyetinin genel kurmay başkanıydı.Cumhuriyetin kuruluşunda emeği vardı.Rusya petrol ile ilgili isteğini elde edince ,Kürtlerden desteğini çekti ve şah rejimi Kürtleri ezmeye başladı.Cumhurbaşkanı Gazi Muhammed, halkım kıyıma uğrar diye ülkeyi terk etmedi ve idama razı oldu.Barzani , Ağrı dağı eteklerinden , Iğdır üzerinden Rusya ya geçti.

İrandaki Kürtler,sistemden dışlanmıştır.İslami cumhuriyeti öncesi ve sonrası bir türlü entegre olamamışlar.Kürtler dışlanan kimlik olmuştur.

Kürt coğrafyası,Ermenistan dan Basra körfezine kadar uzanan bir coğrafyadır.Bu coğrafya tarih boyunca savaşlar ve kıyımlar alanı olmuştur.Pers- Bizans,Osmanlı- safevi ve islamın yayılışında çatışma alanı olmuştur.Bu nedenle bu coğrafyanın halkları çok acı çekmiştir.100 yıldır kimliği inkar edilen devasa bir Kürt realitesi vardır.Rejim tehlikeye girince , Kürtler gündeme geldi,artık bu realite göz ardı edilemez.Modern Kürt hareketinin 1946 dan beri bir tecrübesi ve iradesi vardır.Ancak Kürt partileri resmen siyaset yapmıyorlar,Irak Kürdistanına çekildiler,sınır bölgesindeler,İran rejimi, Mart 2026 başı itibarıyla Irak Kürdistan Bölgesi’ndeki Kürt partilerinin kamplarına drone ve füze saldırılarını yoğunlaştırdı. Bu saldırılar, Kürtlerin olası bir kara harekatına başlamasını engellemeyi hedefliyor.

Artık cin şişeden çıkmıştır.Artık İran eski İran olmayacaktır.Kürtler,herhangi bir güce angaje olmamalılar.İçerideki güçlerle irtibatlı olmalı,bütün halklarla birlikte hareket etmeliler.Kürt hareketi, taleplerini "ayrılıkçılık" olarak değil, İran'ın demokratikleşmesi ve federal bir yapı kurulması çerçevesinde sunduğunda, ülke içindeki diğer muhalif kesimlerden daha fazla destek buluyor. Tahran'daki "Büyük Çarşı" grevleriyle Kürt bölgelerindeki grevlerin eş zamanlı olması, rejimi zorlayan en büyük güç birliği olarak görülüyor.

Kara harekatı ve kitlesel halk   muhalefeti  olmadan İran rejimi kolay kolay yıkılmaz.İdam ve baskılara rağmen, Kerbela olayından bu güne yeminli ve intikamcı bir şii desteği vardır.Yani toplumsal bir destek vardır.Bu nedenle Kürtler fırsat ve riskleri çok iyi analiz etmelidir.Rejim değişmezse yıllarca sürecek kanlı çatışmalar olabilir.Kara hareketine katılma, Kürtler için katliam olur.Acemlerin her şeyi yalandır.İran tarihi ihanetler tarihidir.Kürtlerle ilgili söylediklerinin hemen hemen hepsi yalandır.

Kürtler, ABD ve İsrail eliyle kuyuya inmemeliler.ABD İranı işgal etmedikçe Kürtlerin bağımsız hareket etmesi yanlış olur.

İran'da sadece Kürtler değil; Azeriler, Beluçlar ve Fars muhalefeti de değişim istiyor.

İran rejimi, Kürt bölgelerinde kasıtlı olarak mezhepsel veya etnik (Kürt-Azeri) gerilimleri kaşıyarak hareketi içeriden bölmeye çalışıyor. Özellikle Urmiye gibi kozmopolit şehirlerde bu risk çok yüksek. Kürt liderlerin şu anki en büyük mesaisi, bu provokasyonlara gelmeyip diğer azınlıklarla "Demokratik İran" paydasında buluşmaktır.

Rojhilatta %20 kadar Azeri vardır.Tahran Kürt bölgesine batı Azerbaycan diyor.Kürtlere yaklaşımı aynen ,Türkiye gibi.Türkiye,üçüncü bir Kürdistan istemez.Bunun için İran’ın parçalanmasını istemez ama aynı zamanda güçlü bir İran da istemez.Oysa Kürtlerin İran bölünsün diye bir derdi yoktur,kendilerine uygun bir statü peşindeler.Türkiye , hangi ülkede olursa olsun, Kürtlerin statü durumu bizim bakış açımızın dışında olmaz demekteler.

"Rojhilat İttifakı"

Şubat 2026'nın sonunda, İranlı Kürtlerin en güçlü beş örgütü (PDKI, PJAK, Komala, PAK ve Sazman-ı Xebat) tarihinde ilk kez bu kadar kapsamlı bir çatı altında birleşti. Mart başında bu ittifaka Abdullah Mohtadi liderliğindeki diğer Komala kanadı da katıldı.

PDKI, PJAK ve Komala gibi farklı ideolojilere sahip grupların tek bir askeri ve siyasi komuta merkezi altında hareket etmesi, hem iç meşruiyet hem de uluslararası destek için hayati görülüyor.

Mahabad, 1946'daki Kürt Cumhuriyeti'nden bu yana Kürt milliyetçiliğinin kalbi sayılır.

Senendec, "Gençlik ve Sokak Gücü"  son yıllardaki (özellikle Jina Amini sonrası) en dinamik ve en sert çatışmaların yaşandığı yer.

Bu şehirler şu an yoğun bir asker ve tank kuşatması altında. Ancak halk, akşamları pencerelerden slogan atarak veya "gizli mahalle komiteleri" kurarak sivil direnişi sürdürüyor.

İttifak, 24 Şubat 2026'da yayımladığı deklarasyonla, İslam Cumhuriyeti sonrası için seküler, demokratik ve federal bir İran modeli önerdi.

Kürt partileri artık sadece "Kürt sorunu" üzerinden değil, İran’ın tamamını kapsayan bir değişim gücü olarak hareket ediyor. "İran'ın özgürleşmesi, Kürdistan'daki mücadelenin başarısına bağlıdır" mesajı veriliyor.

Kürt coğrafyasındaki bütün Kürtler,birlikte yürürlerse varlık gösterirler.Kürt ulusal birliği oluşur.Ortak dil oluşmalıdır.Artık Kürt siyaseti domino taşı gibi birbirini etkiliyor.

14:55

Yazarın diğer yazıları
İran ve Kürtler Kürtler ve Uluslaşma Süreci Din Ve Laiklik Mutlu Muyuz? Entelektüel… CHP ve Kürtler Cehalet Karanlıktır, Hiç Bir Işık Onu Aydınlatamaz Barış Cesur İnsanların İşidir Nereden nereye Toplumsal Çürüme Siyasi islam iflas etmiştir Halkların onurlu entegrasyonu barışla mümkün olacak İnsan olmak zor mu? Tarikat ve cemaat sorunu Şimdi Barış İçin Mücadele Zamanıdır Dinciler Neden Yalan Söylerler? Kurtarıcı Ve Kurtarıcılardan Kurtulmak Hak, Hukuk, Adalet Kapitalizm Artık İnsanlığın Düşmanı Haline Gelmiştir Sokrates ve Felsefe Utanmanın Ölümü Büyük Kayıp Kurumsal Kültür Yok Edildi Düşünmek Zor İştir Yaşam Nedir ? Savaş ve Barış Cumhuriyet Yangın Var Kültür ve Kalkınma Sorgulamayan Her Zaman Ezilir Dinlerin Kökeni ve Dindarlık Nuşirevan’ın Adaleti Özgürlük Kurban… Şeriat... Seçimlerin Düşündürdükleri Diktatör Olmak İsteyen Birine Altın Öğütler Yerelden Çok Ülkenin Kader Seçimi Kast Sistemi Seçim, Ama Kim Seçiyor Tarım Çöküyor Yılbaşı ve Noel Siyasi İslam Aşiretçilik Hak ve Özgürlükler Doğanın Bir Aklı Vardır İnsan İnsanın Kurdudur Din ve Barış Kutsal Olan İnsandır Şeyhler ve Tarikatlar Birey Olmak Siyasi İslam’ın Ahlak Anlayışı Kardeş Değil Dost Olmak İtaat Ve Biat Kültürü Hesap Vermemek Çürütür Tek Adam Rejimi Koltuk Sevdası Vefasızlık Enkazın Altında Yönetenler Kaldı Mu’tezile Mezhebi ‘İslami Terör’ Kanaat Önderleri Tarihi Süreç İçerisinde Laiklik Dinimiz Var Diye Ahlaksızlık Yapılıyor,Vicdanlar Karartılıyor Siyasi Yalanlar Putları Kırın Feto'nun Sümüklü Böcekleri ÇÖKEN DEVLET Örgütlü Cehaletin İmamları Mevki, Makam ve Yalakalık Tarikatler ve Cemaatler Orta Çağın Kuralsız Egemenleri GERİCİ VE YOBAZ BİLİM, DİN VE SİHİR ADEM'İN DİLİ FETİŞİZM Cehalet ve İhanet Utanma Duygusu Kader VİCDAN İnsan Hakları BÜROKRASİ ZULÜM BARIŞ YAŞAMAKTIR İtibar Mı İsraf Mı? Diyanet Ve Siyaset Taliban ve Şeriatın Kılıcı Koçbaşılı Sel Yangınlar Ve Doğanın Ölümü Siyasi İslam ve Yalan Devlet Yaşatmak İçin Vardır Dinde Gaza Değil, Ahlak Önemlidir Helallik Sessizlik Suça Ortak Olmaktır Kışla, Cami Ve Siyaset Kutsal Ve Kutsallık Ar Damarı Çatlarsa Tarımsal Kooperatifçilik Kürt Siyasi Hareketi Ve Sekülerizm Tesettür Günah Keçisi 2020 Yağmur Duası İçerde Ve Dışarda Gelinen Nokta Yalan Erdemli Olmak Korku Dinlerin Kadına Bakışı Ve İstanbul Sözleşmesi İnsan Olmak Diyanetin Kılıcı Kapitalizm Yarattığından Çok Yıkıyor Toplumsal Değişimler Tarım Cenneti Olan Bir Coğrafyada Tarım’ın Sefaleti! Gençlik Felsefe Ve Rönesans Cahil Cesareti General Virüs Zafer Veya Hiç* Memleketin Hali Deprem Ve Zeus’un İnanırları Mesih Ve Mehdi İslam’da Siyasi İktidarın İlkeleri Sosyal Demokrasi Ya Da Demokratik Sosyalizm Laik Bir Ülkemiyiz ? Entelektüel Ve Aydın Kendi Soydaşlarının Mağduru Olan Halk: Ezidiler İstanbul Sözleşmesi Faşizm Ve Din İlişkisi Türk Sosyalistlerinin Kürt Sorununa Bakışı Müşrikler Taifesi Toplumsal Barış Mı? Savaş Mı? Güçleri Küstürmüşüz Ah İstanbul... Türkiyelileşmek Gericiliğe Taviz Verilmemeli Halkla İnatlaşılmaz İlkbahar Ve Newroz Sekiz Mart Emekçi Kadınlar Günü Gıda Fiyatları Enflasyonu Ruh Sağlığı Yasası..! Kurucu Felsefe... Beka Sorunu Nedir? Adalet Öldü; Çan Beş Defa Çalarsa! İslam'da İtaat... Cumhuriyet Ve Dini Değerler Birlikte Aşınıyor Beyin Göçü... Faşizm Toplumların Uyanışı Ve Devrim Yerel Seçimler Üzerine... Beton Devri..! 2. Edremit Kitap Fuarından İzlenimler Korkular Ve Tabular Karşı Devrim..! İdam Mı Dediniz? Devam..! Milletvekili Dediğin..! Seçim İslamın Şartları Kin Ve Nefret Yalan Ve Gerçek Kutsal Devlet..! Çözüm Halktadır YAŞAM KARDEŞLİK TARIM VE GIDA SAVAŞ AKIL DİN SAVAŞLARI KÜRDİSTAN MİLLİLİK VE YERLİLİK UTANIYORUM; KERKÜK KİMİN? KURTARICI Toprak Düzeni Ve Saman; KUTSALLARIN FETİŞİZMİ; KURBAN YOBAZLIKLA YARIŞ OLMAZ DOĞA KÜRTLER VE PETROL DİN VE DEVLET ÜLKEMİZDE TARIM ULEMAKRASİ VE İMAMOKRASİ KİŞİ KÜLTÜ ÜLKEMİZDE TARIM DOĞU-BATI GEÇMİŞ OLSUN KERKÜK TEK ADAMLIK VE ALTYAPISI EROZYON DEVLET UYUMAZ EMEKÇİ KADINLAR GÜNÜ İSTİKRAR İÇİN HAYIR; İSLAM ve TERÖR TOPLUMSAL YOZLAŞMA HAYIR SARI SENDİKA MECLİSTE İKTİDAR AYDIN OLMAK BU YANGIN HEPİNİZİN ESERİ UTANÇ DUVARLARI KÜRT TARİHİNİN EN BÜYÜK İHANETİ KIVILCIM’LIDAN BU GÜNE DEĞİŞEN BİR ŞEY YOK VATANSIZLIK VE VATAN HASRETİ; SOL DİNDARLAR SES VERMELİ TARIM DİBE VURDU DİN VE MAZLUMLAR HAVVA KADAR DEVRİMCİ OLMADINIZ; DEVLET ADAMI AHLAK VE SORUMLULUK SİYASİ İSLAM DARBENİN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ DARBELER VE İDAM

Henüz yorum bulunmamaktadır. İlk yorumu siz yapabilirsiniz.

Ad, Soyad	*
E-Mail	*
	Kalan karekter sayısı:
Yorum	*
	Güvenlik kodunu giriniz: *
	(* Doldurulması zorunlu alanlar)