İHD’den 19 Aralık Açıklaması: Katliamı Unutmadık (video)

İHD Iğdır İl Temsilciliğinin öncülüğünde, ÖHD ve Iğdır Barosu İnsan Hakları Komisyonu tarafından “Hayata dönüş” adı altında cezaevlerinde gerçekleştirilen katliamla ilgili Iğdır S Tipi Kapalı Cezaevi önünde basın açıklaması yapıldı.

İHD Iğdır İl Temsilcisi Av. Yaşar Kalmış’ın okuduğu açıklamada bu katliam davasında da zaman aşımı bahanesiyle cezasızlık politikasının sürdürüldüğü belirtilerek adalet talep edildi.

 

25 yıl önce 19 Aralık'ta ağır tecrit koşullarını dayatan F Tipi Hapishaneleri protesto etmek amacıyla açlık grevinde olan mahpuslara yönelik 20 hapishanede eş zamanlı bir operasyon başlatıldığı hatırlatılan açıklamada; “3 gün süren ve televizyonlarda canlı yayında gösterilen bu operasyonda 30 mahpus ve 2 kamu görevlisi olmak üzere 32 kişi yaşamını yitirmiş ve 300'e yakın mahpus ise yaralanmıştır. Katliamı protesto etmek isteyen yurttaşlardan 2 bin 145 kişi gözaltına alınmış ve 58 kişi ise tutuklanmıştı. Katliamdan sağ kurtulan mahpuslar ağır işkence ve tecrit uygulamalarına maruz bırakılmış ve mahpuslar hakkında birçok dava da açılmıştır” denildi.

 

“Failler hakkında etkin bir yargı süreci işletilmedi”

 

Kimyasal gazların kullanıldığı ve dehşetin yaşatıldığı operasyonun emrini veren sorumlular ile operasyon sırasında görevli fail kamu görevlileri hakkında açılan davalarda etkin bir yargı süreci işletilmediğine işaret edilen açıklamada; “Operasyonda kullanılan kimyasal gazların niteliğinin araştırılması talepleri ise sonuçsuz kalmıştır. Söz konusu olayda insan yaşamını korumakla mükellef olan devlet, bu yükümlülüğünü yerine getirmediği gibi ihlallerin bizzat sorumlusu olmuştur” ifadelerine yer verildi.

 

“Zaman aşımı bahanesiyle cezasızlık”

19 Aralık katliamı faillerinin yargılandığı davalardan birinin de 17 Kasım 2025 tarihinde Bakırköy 13. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görüldüğü belirtilen açıklamada şöyle denildi; “Söz konusu yargılamada mahkeme heyeti tarafından olağanüstü dava zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle sanıklar hakkında ayrı ayrı düşme kararı verilmiştir. Birçok toplumsal davada olduğu gibi 19 Aralık katliamı davasında da zamanaşımı kararı ile cezasızlık politikası sürdürülmüştür. Söz konusu kararı kabul edilemez buluyor ve katliamda sorumluluğu bulunan failler hak ettikleri cezaları alana dek mücadelemizi sürdüreceğimizi buradan bir kez daha bildiriyoruz.”

 

“Tecrit ağırlaştırılarak kuyu tipi cezaevlerinde sürüyor”

 

19 Aralık katliamından bugüne tecrit sisteminin daha da ağırlaştırıldığı ve tüm hapishanelerde hak ihlallerinin artarak devam ettiği vurgulanan açıklamada, “Toplum üzerinde zor kullanma aygıtı haline dönüşen hapsetme sisteminde yeni tip hapishaneler ile bugün tecrit sistemi insanın hem fiziksel hem de zihinsel bütünlüğü üzerinde büyük bir tahribat meydana getirmektedir. F Tipi Hapishanelerinin yanı sıra özellikle yeni açılan Yüksek Güvenlikli, S Tipi ve Y Tipi Hapishaneler ile yeni bir infaz sistemine geçilmiş; bu tip hapishanelerde tutulan mahpuslar ağır izolasyon yöntemlerine maruz bırakılmaktadır. Birçok mahpus şu anda "Kuyu Tipi" olarak adlandırılan hapishanelerde yaşadıkları tecrit ve izolasyon uygulamalarının ortadan kaldırılması, sevk taleplerinin karşılanması ile diğer hak ihlallerine karşı açlık grevi eylemi sürdürmektedir. Derneğimiz tarafından açlık grevi eylemi gerçekleştiren mahpusların durumu da takip edilmektedir” diye belirtildi.

 

“Iğdır S Tipinde 7 kişi şüpheli bir şekilde yaşamını yitirdi”

 

Iğdır S Tipinde bir kaç yıl içerisinde 7 kişi şüpheli bir şekilde yaşamını yitirmiştir. Bir ceza evinden çok bir akıl hastanesi halini almıştır. Tutuklu ve hükümlülerin verdiği dilekçeler ilgili kurumlara ya gönderilmiyor ya da çok geç gönderiliyor. Sadece Meclis  Adalet Komisyonu, İnsan Hakları Kurumları ve vekillere dilekçe gönderdikleri için mahkumlar hakkında cezaevi yönetimi soruşturmalar başlatmaktadır.  İnfaz Hakimliğinde dosyalar aylarca bekletilmektedir. İnfaz Hakimliğindeki dosyaların uzamasına  gerekçe olarak personel eksikliği gösterilmektedir. Bu nedenle tahliyeler gecikmektedir.

 

“İnfaz sistemi kaldırılmalı”

 

Özellikle Yüksek Güvenlikli Tip Hapishanelerde mahpusların ağırlaştırılmış bir infaz sistemiyle karşı karşıya olduğunun altı çizilen açıklamada; “Çoğunluğu tek kişilik yerlerde tutulan mahpuslar, günde yalnızca 1 saat ile 1,5 saat arasında başka bir ünitede olan havalandırmaya çıkarılmakta, günün geri kalan 23 saatini tek başına hiç kimse ile konuşmadan, temas etmeden ve kimseyi görmeden geçirmektedir. Burada tutulan mahpuslara kitap, televizyon ve gazetelere erişim konusunda kısıtlamalar getirilmekte ve mahpuslar mutlak bir tecride tabi tutulmaktadırlar. Oysa bu infaz sistemi tüm mahpuslar açısından ağır insan hakkı ihlallerini içinde barındırmakta olup uygulamadan mutlaka kaldırılmalıdır” denildi.

 

“Cezaevlerinde yaşam hakkını ortadan kaldıran birçok ihlal meydana gelmektedir”

 

Hapishanelerin, birçok sorunun sürekli hale geldiği ve mahpus yaşamını tehdit eden uygulamalar ile başta yaşam hakkı ihlali olmak üzere birçok ihlalin meydana geldiği mekanlar haline geldiği vurgulanan açıklamada şunlar söylendi; “Tecrit ve izolasyon, işkence ve kötü muamele, çıplak arama, sosyal hakların engellenmesi, zorunlu sevk ve sürgünler, hasta mahpusların tedavi haklarının engellenmesi, idari gözlem kurulu kararları ile tahliyelerin engellenmesi, şüpheli ölümler gibi yaşam hakkını ortadan kaldıran birçok ihlal meydana gelmektedir.

 

Hapishanede tutulan mahpusların haklarına saygı gösterilmesi ve haklarını kullanırken ayrımcı bir politika ile karşılaşmamasının devletin sorumluluğunda olduğuna işaret edilen açıklamada, devletlerin, hapishanede tutulan mahpusların politik görüşüne, etnik kimliğine, cinsiyetine ve diğer farklılıklarına bakılmaksızın insan onuruna yaraşır bir tutum belirlemekle yükümlü olduğu belirtildi.

 

“Hasta mahpuslar serbest bırakılmalı”

Türkiye hapishanelerindeki en ağır sorunlardan olan hasta mahpuslar meselesine dair devlet yetkilileri tarafından hiçbir çözüm politikası ortaya konulmadığı söylenen açıklamada şöyle denildi; “Ağır hasta, ileri yaşta ve engelli mahpuslar hapishanede kalamayacak durumda olmalarına rağmen tahliye edilmemektedirler. Özellikle hasta mahpuslarla ilgili tek karar verici merci olan Adli Tıp Kurumu tarafından verilen "Cezaevinde Kalabilir" raporları ile mahpusların yaşam hakları ihlal edilmekte ve tahliyesi engellenen hasta mahpuslar yaşamlarını yitirmektedirler. Yine 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirleri Hakkındaki Kanun'dan kaynaklanan ve hasta mahpusların tahliyelerini engelleyen hükümler yürürlükte kalmaya devam etmektedir. Derneğimizin 2025 yılı Nisan ayında kamuoyuna açıkladığı raporda da belirttiği üzere; Türkiye hapishanelerinde 161'i kadın ve 1251'i erkek olmak üzere en az 1412 hasta mahpus bulunmaktadır. Durumlarına göre yapılan tespitlere göre ise durumunu ağır olarak tarif edebileceğimiz mahpus sayısı ise en az 335'tir. Derneğimizin tespit ettiğinden daha fazla mahpusun hapishanelerde birçok sağlık sorunuyla karşı karşıya olduğunu biliyor; bir kez daha devlet yetkililerini sorumluluk almaya ve hasta mahpuslarla ilgili gerekli düzenlemelerin yapılarak serbest bırakılmaları önündeki engellerin kaldırılmasını talep ediyoruz.”

 

“Adalet sağlansın”

 

Açıklamada 19 Aralık katliamı ve hapishanelerle ilgili şu talepler sıralandı:

Katliamın yaşanmasında sorumluluğu olan tüm faillerin yargılanması ve adaletin sağlanmasını,

Ağır tecrit ve izolasyon uygulamalarına son verilerek F Tipi, Yüksek Güvenlikli, S Tipi ve Y Tipi Hapishanelerin kapatılmasını,

Mahpusların tahliyelerini hukuka aykırı biçimde engelleyen ve keyfi uygulamalarıyla ciddi hak ihlallerine yol açan İdare ve Gözlem Kurullarının kaldırılmasını,

İşkence ve kötü muamele uygulamalarına derhal son verilmesini; bu iddialara ilişkin olarak yalnızca soruşturma açılmakla yetinilmeyip, İstanbul Protokolü'nde öngörülen ilke ve standartlara uygun biçimde bağımsız ve tarafsız, hızlı ve etkili soruşturmalar yürütülmesini cezasızlığa yol açılmayacak bir şekilde sorumluların tespit edilerek hesap vermelerinin sağlanmasını,

Mahpusların adil yargılanma, sağlık hizmetlerine erişim, yeterli beslenme, hijyen koşullarına, kültürel ve sosyal haklara, avukatları ve aileleriyle görüşebilme haklarına erişiminin ayrımsız bir şekilde sağlanmasını,

Yaşam hakkının korunmasını; ölümlerin önlenmesini,

Hapishanede yaşamını idame ettiremeyecek ağır hasta, engelli ve ileri yaşta olan mahpuslar başta olmak üzere bütün hasta mahpusların tahliyelerinin sağlanmasını talep ediyoruz.” Haber: Murat Akkuş

15:11

Haber tarihi: 19 / 12 / 2025
Haber Okunma: 446
Haber Yorumları: 0

Henüz yorum bulunmamaktadır. İlk yorumu siz yapabilirsiniz.

Ad, Soyad	*
E-Mail
	Kalan karekter sayısı:
Yorum	*
	Güvenlik kodunu giriniz: *
	(* Doldurulması zorunlu alanlar)