Aştiya Civakî bi Aştiya Zimanan Pêkan e

• Iğdır İMO: Talebimiz Geleceğimizdir, Bu Sese Kulak Verin! TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası: Çağrımızdır, Bu Sese Kulak Verin! İnşaat mühe... • Medet Serhat ölümünün 32’nci yılında mezarı başında anıldı (Video) Hukuk örgütleri, katledilen avukat Medet Serhat’ı ölümünün 32&... • İki ailenin barışını sağlayan Hüseyin Ateş’ten duygusal barış mesajı Hüseyin Ateş’in girişimleriyle iki aile arasındaki husumet barışla son buldu Iğdır&rsq... • Ağrı Dağı Eteklerinde 11 Düzensiz Göçmen Yakalandı (Video) Iğdır’da güvenlik güçlerinin göçmen kaçakçılığı v... • “Geleceğe Nefes, Dünyaya Barış” Fidanları Toprakla Buluştu Iğdır’da 11 Kasım Millî Ağaçlandırma Günü kapsamında fidan dik... • AFAD-SEN'den Aziz Durak’a Hayırlı Olsun Ziyareti AFAD-SEN Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Öztürk’ten Iğdır İl Doğa Koruma ve Mill&ic... • Türkiye’de İklim Değişikliği Algısı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) bu hafta Antalya’da başladı ve 20 K... • Iğdır Üniversitesinde 10 Kasım Atatürk’ü Anma Programı düzenlendi Iğdır Üniversitesi’nde, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal ... • Emek Mahallesinde şiddetle mücadele ve kadın hakları toplantısı “Şiddetsiz bir yaşam herkesin hakkı, şiddetle mücadele hepimizin sorumluluğudur.”... • TÜSF Boks Turnuvası’nda Dilara Karaca şampiyon, Pınar Elcik 3. oldu TÜSF Boks Turnuvası’nda Iğdır Üniversitesi Rüzgârı: 65 kg’da T&uu...

Site İçi Arama

Haber Arşiv

Son Videolar

Av. Medet Serhat Anıldı
24 İzlenme, 0 Yorum

ITSO Adayından Açıklama
42 İzlenme, 0 Yorum

Dağda 11 Göçmen Yakalandı
45 İzlenme, 0 Yorum

Rektör, Haber Global'e Konuştu
76 İzlenme, 0 Yorum

Vekil Hun: Sansürü durdurun
91 İzlenme, 0 Yorum

Tır'da 21 Göçmen Yakalandı
105 İzlenme, 0 Yorum

Emniyetten Önemli Uyarı!
102 İzlenme, 0 Yorum

Ziraat Odası: Çiftçi Zorda!
119 İzlenme, 0 Yorum

Cumhuriyet sofraları kuruldu
105 İzlenme, 0 Yorum

Iğdır'da Bıçaklı Gasp!
116 İzlenme, 0 Yorum

Motosiklet Hırsızları..!
145 İzlenme, 0 Yorum

Hun Adet Kardeşleri Sordu
173 İzlenme, 0 Yorum

İYİ Parti'den Önemli Açıklama!
163 İzlenme, 0 Yorum

Devletten Teyit: PKK Çekildi
169 İzlenme, 0 Yorum

Kaçak İçki ve Sigara Yakalandı
159 İzlenme, 0 Yorum

İstatistikler

Toplam: 4237977
Aktif: 158
Bugün: 160
Dün: 7528

Paylaş

Aştiya Civakî bi Aştiya Zimanan Pêkan e

Bêguman ziman hilgirê herî giring ê mîrateya mirovahiyê ya dîrokî û çandî ye. Civakan bi demê re li gorî zimanên ku diaxivin nasnameya xwe standine. Ziman bûne dinamikên herî girîng ên nasnameya kolektîf. Her gelê ku ji zimanê xwe yê dayikê bêpar hatine hiştin, bi “tengezariya nasnameyî” re rû bi rû maye.

Bêguman di sedsala dawî de yek ji binyatên hegemonîk hişmendiya netewe-dewlet bû ku nasnameya serdest bi baldarî wekî amûreke zextê hatîbû damezrandin û navendparêziya hişk bingeh girtibû. Komkujiyên etnîkî û olî, zext û zor, sirgûn, kuştinên kiryar nediyar, rastiyên bingehîn ên vê netewe-dewletê ne ku bûne sedema şideta sîstematîk.

Di dîroka şiddeta pergalî ya sedsala 20em de, Kurd û zimanê Kurdî bûne armanca bingehîn a vê şîdetê. Bi rêya endezyariya civakî, ziman, çand û folklora Kurdî hatine qedexekirin û hate xwestin ku di nav Tirkbûnê de bê helandin. Ji bo van armancan bi hewildana karekî pûç a wek "pêxistina firnê di bin behre de" ji aliyê serdestên dewleta neteweperest sedsalek hat windakirin. Ji bilî zimanê Kurdî, zimanên gelên din jî para xwe ji van polîtîkayan sitandiye.

Li gorî UNESCOyê, ji zimanên ku li Tirkiyeyê tên axaftin 18 ziman li bin xetereya windabûnê de ne, 3 ziman jî bi zanebûn hatine tunekirin. UNESCOyê 21ê Sibatê wekî “Roja Zimanê Dayikê ya Cîhanî” pejirand û bi vê mebestê bal dikişîne ser zimanên li bin xetereyê de ne û bi bîr dixe ku parastin û bikaranîna van zimanan berpirsyariya hevpar a mirovahiyê ye. Îro li welatê me li ber çavên dîrokê Ubihkî, Mlahso û Yewnanî ya Kapadokî winda bûne. Pêşeroja zimanên wekî Osetkî, Çerkezkî, Romankî, Ermenkî ya Rojavayî, Hemşînkî, Lazkî, Yewnanî ya Pontusî, Abazakî, Suret bi fikar e. Metirsiya kevtina di goristana netewe-dewletê de ya zaraveya Kurdî Zazakî (Kirmanckî) roj bi roj zêde dibe.

Wekî ku mimarê paradigmaya neteweya demokratik, ku ji bo Rojhilata Navîn dê bibe ava jiyanê, Birêz Abdullah Ocalan jî dibêje,“mirovê bêziman, mirovê mirî ye”. Ji bo hûnandina jiyanê, yekane rêya rizgarkirina gelên ku zimanê wan di bin xetereyê de ye ji sêdareya netewe-dewletan, bi lezgînî pêkanîna paradîgmaya pirnasnameyî û pirzimanî ye.

Em careke din diqîrin ku pirçandî û pirzimaniya me temînata aştiya civakî û jiyana hevpar e. Hebûna aşitiyê ne bi yekperestiyê ve bi pirdengiya li ser bingeha wekheviyê ve girêdayî ye. Ji ber vê yekê em dibêjin, “Aştiya Civakî bi Aştiya Zimanan Pêkan e”.

Ji bo avakirina aştiya civakî; divê astengiyên qanûnî yên li pêşiya mafê hemû gelên li welêt ku bi zimanê xwe perwerdeyê werbigirin bên rakirin û li gorî prensîba azadiya ziman an jî li gorî prensîbên herêmparêziyê şert û mercên ji bo pêşkêşkirina xizmetên gelemperî yên bi van zimanan bên qebûlkirin û bi awayekî makezagonî ev maf bên garantîkirin.

Em soza xwe dubare dikin; ji bo ku 21ê Sibatê Roja Zimanê Dayikê ya Cîhanî ku di pêvajoyek wiha de em pêşwazî dikin, bibe roja hevgirtin û têkoşînê em ê têkoşîna zimanê dayikê ji bo hemû zimanan bi taybetî jî ji bo zimanê Kurdî berfirehtir bikin.

Werin em goristana zimanan bikin baxçeyê zimanan. Werin em aştiya di navbera zimanan de ava bikin da ku aştiya civakî misoger bibe.

Bijî mafê me yê zimanê dayikê!

Bijî Têkoşîna Neteweya Demokratîk a Pirzimanî û Pirçandî!

Komîsyona Ziman, Çand û Hunerê ya Partiya DEMê

21 Sibat 2025

Haber tarihi: 22 / 02 / 2025
Haber Okunma: 386
Haber Yorumları: 0

Paylaş:

Önceki: DEM Parti Iğdır İl Eş Başkanı Alya Akkuş Tutuklandı

Sonraki: Yılmaz Hun'dan Bakan Tekin'e: Kürtçe İçin Kaç Öğretmen Atandı?

Henüz yorum bulunmamaktadır. İlk yorumu siz yapabilirsiniz.

Köşe Yazıları

Av. Medet Serhat Anısına Saygıyla...
Murat AKKUŞ

Niçin Uğur Artantaş?
Akay AKTAŞ

Bir İnsanın Onurunu Kırmak Sadece Ayıp mıdır?
Av. Özlem AKKUŞ

Hatice
Fatma Çetin KABADAYI

Bu Topraklarda...
Bahattin PARLAR

Dünyada Siyaset Rüzgarı Soldan Esmeye Başladı
Ayhan ONGUN

Cumhuriyet Beni Neden Sevmedi? (2)
Zeki SARIHAN

…Bu Gün On Kasım…
Ziya Yıldırım GÜNTEKİN

Memleket kurtaranların, kurtaramadığı (kereste) gontlar!
Fakir YILMAZ

Hûn Kî Ne?
Cengiz EKER

Rojên Lezgîn
Nusret YILDIZ

İki Devlet Bir Millet Erozyonu
Yusuf YILDIRIM Em.İl.Trm.Mdr.

Mevsimde Sonbahar
Mehmet AVCI

Çağımızın Cehaleti (Toplumdan Bireye, Değerden Çıkarcılığa)
Adem TANIŞMAN

10 Ekim 2015 Ankara Garı! Affetmeyeceğiz, Unutmayacağız!
Hasan ÇATAK

Fotoğraf Galerisi

Iğdır Fotoğrafları
41 fotoğraf

Gazetemize Yapılan Ziyaretler
62 fotoğraf

Iğdır'dan Görüntüler
32 fotoğraf

Iğdır Resmi Siteler

Gazeteler

Reklam Alanı

ads.sepetteknoloji.com/sepetteknoloji-ads.min.js

İçerik Rss - Haberler Rss

Tasarım ve Programlama: Iğdır Doğuş Gazetesi

Ad, Soyad	*
E-Mail
	Kalan karekter sayısı:
Yorum	*
	Güvenlik kodunu giriniz: *
	(* Doldurulması zorunlu alanlar)