Iğdır Cezaevinde Neler Oluyor? İşte İHD'nin Raporu

İnsan Hakları Derneği Iğdır İl Temsilciliği 'Iğdır S Tipi Cezaevinde Yaşanan Hak İhlalleri Raporu'nu Açıkladı

Bugün İHD Iğdır İl Temsilciliğinde düzenlenen basın açıklamasında hazırladıkları raporu okuyan Av. Ercan Savaş şunlara dikkat çekti:  

 

“İnsan Hakları Derneği Iğdır Temsilciliği olarak Haziran ayı içerisinde Iğdır S Tipi Cezaevinde tutuklu ve hükümlülerle görüşmeler yaptık. Siyasi ve adli bir çok kişiyle yapmış olduğumuz görüşmelerde cezaevinde yaşanan sorunlara ilişkin tespitlerde bulunduk. Iğdır S Tipi açıldığı günden itibaren ölümler, kötü muamele ve gayri insani sorunlarla gündeme gelmiş ve gelmektedir.

480 kişi kapasiteli Açık İnfaz Kurumu ve 552 kişi kapasiteli S Tipi Kapalı İnfaz Kurumuna 17.07.2020 tarihinde mahkum kabul işlemlerine başlanmıştır. Mahkum kabulü başladığı tarihten bugüne kadar çeşitli sorunlarla sürekli gündemde olan cezaevine ilişkin yaptığımız tespitleri paylaşıyoruz.

1-Cezaevine kabullerde çıplak arama yapılmaktadır. Mahkum iç çamaşırları kalacak şekilde soyulmaktadır. Çıplak aramayı kabul etmeyen tutuklu ve hükümlüler gardiyanlar tarafından zorla ve kötü muamele yapılarak üstü çıkarılmaktadır. Ayrıca süngerli odaya atılmakta ve kameraların olmadığı yerlerde darp edilmektedir. Örneğin, mahkumlardan Hogır Batu çıplak aramayı kabul etmediği için elleri ve ayakları ters kelepçe ile birbirine bağlanarak saatlerce süngerli odada tutulmuştur. Bu olaya ilişkin kendisi ve avukatı tarafından suç duyurusunda bulunulmuştur. 

2-Anayasanın “Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı” başlıklı 17. maddesinin 3. fıkrasına göre: “Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz; kimse insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamaz”. Iğdır S Tipinde, gerek mahkum kabullerde gerek koğuşlarda ve gerek ihtiyaç dahilinde koğuştan çıkarıldığı durumlarda mahpuslar işkenceye varacak derecede kötü muameleye maruz kalmaktadırlar. Mahpuslar, özellikle geceleri sürekli ağlama, bağırma, yalvarma ve inleme sesleri duyduklarını söylemektedirler. Gardiyanların mahpusları, "Eğer rahat durmazsanız sizi psikolojisi bozuk olanların koğuşuna atarız" diye tehdit ettiğini ve ağza alınmayacak küfürler ettiğini belirtmektedirler.  Bir mahpusun gününü tam hatırlamamakla birlikte, gece saat 23:40 sıralarında C Blok koridorunda bir kişinin "Bok yedim, yeter vurma, bir daha yapmam, zile basmam" diyerek feryat ettiğini belirtmiştir. Mahpuslar koridorlarda sürekli kan lekeleri gördüklerini söylemişlerdir.  Özellikle Iğdır dışından gelen mahpuslara daha çok kötü davranıldığını, gardiyanlar tarafından  " Burası Iğdır, her yere uzak, kimse sesinizi duymaz, akıllı olun " şeklinde tehdit edildikleri  ve kolu kırılmış mahpuslar olduğu belirtilmiştir.

3-Anayasa'nın 56/1. maddesinde; “Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir.” denilerek sağlık hakkı güvence altına alınmıştır. Ancak bu hak mahpuslara gerektiği gibi kullandırılmamaktadır. Görüşme yaptığımız mahpuslar hastane, revir ve doktora erişmelerinin çok zor olduğunu belirtmişlerdir. Örneğin; gözleri çok kötü durumda olan bir kişi aylardır doktora götürülmediğini, yine aylarca diş ağrısı çeken bir kişi doktora götürülmediğini ve bir kadın mahpusun diş sorunundan kaynaklı implant yapmak istediğini ancak devlet hastanesinde bu işlem yapılmadığından ve özel kliniklerde de tedavi yapılmasına idare tarafından izin verilmediğinden ciddi sağlık sorunları yaşadıklarını dile getirmişlerdir. Koğuşlar ya tek kişilik veya üç kişilik olduğundan havalandırma bölümlerinin yetersiz olduğu belirtilmiştir. Özellikle adli mahkumların üç kişilik  yerde altı kişi olarak kalmalarından dolayı havalandırmaların çok yetersiz olduğu ve sağlık sorunlarına neden olduğu söylenmiştir.

4-Anayasa'nın 62. maddesi «Vatandaşlar kendileriyle veya kamuyla ilgili dilek ve şikayetleri hakkında, tek başlarına veya topluca, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir» demektedir. Bu anayasal hak cezaevinde kısıtlanmıştır. Görüşme yaptığımız bir çok kişi dilekçelerinin ya hiç alınmadığını veya alınsa bile genellikle cevap verilmediğini belirtmiştir. Örneğin, bir mahpus iki yıl içerisinde yaklaşık yirmi dilekçe verdiğini ancak olumlu veya olumsuz hiç bir cevap almadığını belirtmiştir. Aynı şekilde bu durumu bir çok mahpus dile getirmiş, ceza evi idaresi ve infaz hakimliğine dahi yazdıkları dilekçelerin ilgili yerlere verilmediğini ifade etmişlerdir. Dışarı ile tek bağları olan iletişim aracı mektupların dahi  yerlerine ulaşmadığını da belirtmişlerdir.

5-Sohbet ve spor hakkı yeterince kullandırılmamaktadır. Spora sadece üç kişi birlikte çıkarılmaktadır. Futbol maçı, voleybol ve benzeri sportif faaliyetler sayı yetersiz olduğundan maç yapamadıklarını, bu nedenle genellikle spor salonunda sohbet ettiklerini söylemişlerdir. Aynı şekilde sayıları birden fazla olan koğuşlara sohbet hakkı verilmemekte ve kanunla verilen bir hak keyfi olarak kullandırılmamaktadır.

6-Mahpuslara istedikleri gazete ve dergiler verilmemektedir. Mahpusların istediği Artı Tv, Sözcü Tv ve Halk Tv gibi  kanallar  muhalif oldukları  gerekçesiyle koğuşlarda açılmamaktadır ve mahpuslar defalarca talep etmesine rağmen talepleri  red edilmektedir. Özellikle siyasi suçlardan ceze evinde olan mahpusların istedikleri kitaplar yasak olduğu gerekçesiyle verilmemektedir. Cezaevinin dağıtmış olduğu listelerde yer alan kitapların genellikle dini içerikli kitaplar olduğu belirtilmiştir. 

7-Kantindeki malzemelerin çok pahalı olduğundan şikayet edilmiş ve örneğin küçük ekran bir televizyonun 4.500,00TL den satıldığı belirtilmiştir. Koğuşlara dağıtılan, kantindeki malzemelerin yer aldığı kantin listelerinde fiyatlar yazılmamaktadır. Kantinde genellikle kırtasiye ve kahvaltılık malzemelerin olmadığı belirtilmiştir. Zamların geleceği duyumu alındığında kantindeki malzemeler kaldırılıp  ve malzeme yok denilmektedir.  Zamlar geldikten sonra zamlı bir şekilde ihtiyaçlar verilmektedir. 

8- Yemekler genellikle kötü olduğundan daha çok kantinden yiyecek malzemeleri alınmaktadır. Ancak kantin fiyatları çok yüksek olduğundan bir çok mahpus maddi durumları kötü olduğundan gıdaya erişim hakkından mahrum bırakılmakta ve yemekler mahpusların hastalıklarına göre değil tek çeşit olarak verilmektedir. Bu durum şeker, tansiyon, kalp ve benzeri kronik rahatsızlığı olan mahpusların sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Hasta, vejeteryan ve vegan mahpusların özel durumları dikkate alınmamaktadır.

"Sezer Alan ve Sinan Kaya şüpheli şekilde yaşamlarını yitirdiler"

Iğdır S Tipi Kapalı Cezaevi’nde tutulan Sezer Alan, 20 Şubat 2022 tarihinde, Sinan Kaya, 20 Mart 2022 tarihinde şüpheli şekilde yaşamını yitirdi. 14 Nisan 2023 tarihinde müvekkillerini ziyarete giden meslektaşlarımız gardiyanların saldırısına uğradı. Bu ve buna benzer olayların sürekli yaşandığı Iğdır S Tipi Cezaevinde yetkililerin araştırma yapmak üzere heyet göndermesini talep ederiz. 

 

Başta İmralı Cezaevi olmak üzere Türkiye'deki bir çok cezaevinde tecrit uygulanmakta ve işkenceye varacak şekilde mahpuslara kötü muamele yapılmaktadır. Suçları her ne olursa olsun cezaları mahkemeler tarafından verilmiştir. Cezaevleri mahpusların cezalarının infaz edildiği kurumlardır. Oysa Türkiye genelinde cezaevi ziyaretleri konusunda yayınlanan raporlara baktığımızda bu mekanların ezaevine dönüştüğünü görmekteyiz. Kamuoyunu, hukukçuları, ilgili kurumları bu konuda duyarlı olmaya çağırıyoruz.

Son olarak insan hakları temsilcileri olarak hukuk dilinde şunu belirtmek isteriz. Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'unun İnfazda temel ilke başlıklı 2. maddesi aynen şöyle der;

 (1) Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin kurallar hükümlülerin ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, doğum, felsefî inanç, milli veya sosyal köken ve siyasi veya diğer fikir yahut düşünceleri ile ekonomik güçleri ve diğer toplumsal konumları yönünden ayrım yapılmaksızın ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınmaksızın uygulanır.

(2) CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZINDA ZALİMANE, İNSANLIK DIŞI, AŞAĞILAYICI VE ONUR KIRICI DAVRANIŞLARDA BULUNULAMAZ.

AİHS 3. Madde işkence yasağına göre, “Hiç kimse işkenceye veya insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz.”. Bu hüküm, herhangi bir sınırlama nedenine bağlı olmayan, mutlak (sert çekirdekli) bir haktır. İşkenceye veya benzeri muameleye tabi olmama, her insan için dokunulmaz bir haktır.

 

İnsan Hakları Derneği Iğdır Temsilciliği”

16:19

Haber tarihi: 26 / 07 / 2023
Haber Okunma: 900
Haber Yorumları: 0

Henüz yorum bulunmamaktadır. İlk yorumu siz yapabilirsiniz.

Ad, Soyad	*
E-Mail
	Kalan karekter sayısı:
Yorum	*
	Güvenlik kodunu giriniz: *
	(* Doldurulması zorunlu alanlar)