Iğdır Barosu İH Komisyonu 'Iğdır S Tipi Cezaevi Raporunu' Açıkladı

Iğdır Barosu İnsan Hakları Komisyonu 'Iğdır S Tipi Cezaevi Hak İhlalleri Raporu'nu Açıkladı

Iğdır Barosu İnsan Hakları Komisyonu Iğdır S Tipi Cezaevi Raporunu açıkladı. Hak ihlallerinin yaşandığı belirtilen raporda önemli tespitlere yer verildi.

Raporu olduğu gibi dikkatlerinize sunuyoruz:

Iğdır Barosu İnsan Hakları Komisyonu olarak Haziran ayı içerisinde Iğdır S Tipi Cezaevinde tutuklu ve hükümlülerle görüşmeler yaptık. Siyasi ve adli bir çok kişiyle yapmış olduğumuz görüşmelerde cezaevinde yaşanan sorunlara ilişkin tespitlerde bulunduk. Iğdır S Tipi açıldığı günden itibaren ölümler, kötü muamele ve gayri insani sorunlarla gündeme gelmiş ve gelmektedir. Komisyon olarak aldığımız kararlar doğrultusunda belli bir plan dahilinde cezaevi ziyaretleri yapılacak ve kamuoyu ile paylaşılacaktır.  

 

Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü tarafından 09.11.2017 tarihinde Iğdır ili Küllük Köyü mevkiinde inşasına başlanan Iğdır S Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu'nun inşası tamamlanarak; 480 kişi kapasiteli Açık İnfaz Kurumu ve 552 kişi kapasiteli S Tipi Kapalı İnfaz Kurumuna 17.07.2020 tarihinde mahkum kabul işlemlerine başlanmıştır. Mahkum kabulü başladığı tarihten bugüne kadar çeşitli sorunlarla sürekli gündemde olan cezaevine ilişkin yaptığımız tespitleri paylaşıyoruz. 

 

1-Cezaevine kabullerde çıplak arama yapılmaktadır. Mahkum iç çamaşırları kalacak şekilde soyulmaktadır. Çıplak aramayı kabul etmeyen tutuklu ve hükümlüler gardiyanlar tarafından zorla ve kötü muamele yapılarak üstü çıkarılmaktadır. Ayrıca süngerli odaya atılmakta ve kameraların olmadığı yerlerde darp edilmektedir. Örneğin, mahkumlardan Hogır Batu çıplak aramayı kabul etmediği için elleri ve ayakları ters kelepçe ile birbirine bağlanarak saatlerce süngerli odada tutulmuştur. Bu olaya ilişkin kendisi ve avukatı tarafından suç duyurusunda bulunulmuştur.  

 

 2-Anayasanın “Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı” başlıklı 17. maddesinin 3. fıkrasına göre: “Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz; kimse insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamaz”. Iğdır S Tipinde, gerek mahkum kabullerde gerek koğuşlarda ve gerek ihtiyaç dahilinde koğuştan çıkarıldığı durumlarda mahpuslar işkenceye varacak derecede kötü muameleye maruz kalmaktadırlar. Mahpuslar, özellikle geceleri sürekli ağlama, bağırma, yalvarma ve inleme sesleri duyduklarını söylemektedirler. Gardiyanların mahpusları, "Eğer rahat durmazsanız sizi psikolojisi bozuk olanların koğuşuna atarız" diye tehdit ettiğini ve ağza alınmayacak küfürler ettiğini belirtmektedirler.  Bir mahpusun gününü tam hatırlamamakla birlikte, gece saat 23:40 sıralarında C Blok koridorunda bir kişinin "Bok yedim, yeter vurma, bir daha yapmam, zile basmam" diyerek feryat ettiğini belirtmiştir. Mahpuslar koridorlarda sürekli kan lekeleri gördüklerini söylemişlerdir. Özellikle Iğdır dışından gelen mahpuslara daha çok kötü davranıldığını ve kolu kırılmış mahpuslar olduğu belirtilmiştir.  

 

3-Anayasa'nın 56/1. maddesinde; “Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir.” denilerek sağlık hakkı güvence altına alınmıştır. Ancak bu hak mahpuslara gerektiği gibi kullandırılmamaktadır. Görüşme yaptığımız mahpuslar hastane, revir ve doktora erişmelerinin çok zor olduğunu belirtmişlerdir. Örneğin; gözleri çok kötü durumda olan bir kişi aylardır doktora götürülmediğini, yine aylarca diş ağrısı çeken bir kişi doktora götürülmediğini ve bir kadın mahpusun diş sorunundan kaynaklı implant yapmak istediğini ancak devlet hastanesinde bu işlem yapılmadığından ve özel kliniklerde de tedavi yapılmasına idare tarafından izin verilmediğinden ciddi sağlık sorunları yaşadıklarını dile getirmişlerdir. Koğuşlar ya tek kişilik veya üç kişilik olduğundan havalandırma bölümlerinin yetersiz olduğu belirtilmiştir. Özellikle adli mahkumların üç kişilik  yerde altı kişi olarak kalmalarından dolayı havalandırmaların çok yetersiz olduğu ve sağlık sorunlarına neden olduğu söylenmiştir.

 

 4-Anayasa'nın 62. maddesi «Vatandaşlar kendileriyle veya kamuyla ilgili dilek ve şikayetleri hakkında, tek başlarına veya topluca, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir» demektedir. Bu anayasal hak cezaevinde kısıtlanmıştır. Görüşme yaptığımız bir çok kişi dilekçelerinin ya hiç alınmadığını veya alınsa bile genellikle cevap verilmediğini belirtmiştir. Örneğin, bir mahpus iki yıl içerisinde yaklaşık yirmi dilekçe verdiğini ancak olumlu veya olumsuz hiç bir cevap almadığını belirtmiştir. Aynı şekilde bu durumu bir çok mahpus dile getirmiş, ceza evi idaresi ve   infaz hakimliğine dahi yazdıkları dilekçelerin ilgili yerlere verilmediğini ifade etmişlerdir. Dışarı ile tek bağları olan iletişim aracı mektupların dahi  yerlerine ulaşmadığını da belirtmişlerdir.  

 

5-Sohbet ve spor hakkı yeterince kullandırılmamaktadır. Spora sadece üç kişi birlikte çıkarılmaktadır.  Futbol maçı, voleybol ve benzeri sportif faaliyetler sayı yetersiz olduğundan maç yapamadıklarını, bu nedenle genellikle spor salonunda sohbet ettiklerini söylemişlerdir. Aynı şekilde sayıları birden fazla olan koğuşlara sohbet hakkı verilmemekte ve kanunla verilen bir hak keyfi olarak kullandırılmamaktadır.  

 

6-Mahpuslara istedikleri gazete ve dergiler verilmemektedir. Mahpusların istediği Artı Tv, Sözcü Tv ve Halk Tv gibi  kanallar  muhalif oldukları  gerekçesiyle koğuşlarda açılmamaktadır ve mahpusları defalrca talep etmesine rağmen red edilmektedir. Özellikle siyasi suçlardan ceze evinde olan mahpusların istedikleri kitaplar yasak olduğu gerekçesiyle verilmiyor. Cezaevinin dağıtmış olduğu listelerde yer alan kitapların genellikle dini içerikli kitaplar olduğu belirtilmiştir.   

 

7-Kantindeki malzemelerin çok pahalı olduğundan şikayet edilmiş ve örneğin küçük ekran bir televizyonun 4.500,00TL den satıldığı belirtilmiştir. Koğuşlara dağıtılan, kantindeki malzemelerin yer aldığı kantin listelerinde fiyatlar yazılmamaktadır. Kantinde genellikle kırtasiye ve kahvaltılık malzemelerin olmadığı belirtilmiştir. Zamların geleceği duyumu alındığında kantindeki malzemeler kaldırılıp  ve malzeme yok deniliyor. Zamlar geldikten sonra zamlı bir şekilde ihtiyaçlar veriliyor.  

 

8- Yemekler genellikle kötü olduğundan daha çok kantinden yiyecek malzemeleri alınıyor. Ancak kantin fiyatları çok yüksek olduğundan bir çok mahpus maddi durumları kötü olduğundan gıdaya erişim hakkından mahrum bırakılmakta ve yemekler mahpusların hastalıklarına göre değil tek çeşit olarak verilmektedir. Bu durum şeker, tansiyon, kalp ve benzeri kronik rahatsızlığı olan mahpusların sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Hasta, vejeteryan ve vegan mahpusların özel durumları dikkate alınmamaktadır. 

Iğdır S Tipi Kapalı Cezaevi’nde tutulan Sezer Alan, 20 Şubat 2022 tarihinde, Sinan Kaya, 20 Mart 2022 tarihinde şüpheli şekilde yaşamını yitirdi. 14 Nisan 2023 tarihinde müvekkillerini ziyarete giden meslektaşlarımız gardiyanların saldırısına uğradı. Bu ve buna benzer olayların sürekli yaşandığı Iğdır S Tipi Cezaevinde yetkililerin araştırma yapmak üzere heyet göndermesini talep ederiz.    

Son olarak hukukçular olarak hukuk dilinde şunu belirtmek isteriz. Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'unun İnfazda temel ilke başlıklı 2. maddesi aynen şöyle der;  

(1) Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin kurallar hükümlülerin ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, doğum, felsefî inanç, milli veya sosyal köken ve siyasi veya diğer fikir yahut düşünceleri ile ekonomik güçleri ve diğer toplumsal konumları yönünden ayrım yapılmaksızın ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınmaksızın uygulanır. 

(2) CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZINDA ZALİMANE, İNSANLIK DIŞI, AŞAĞILAYICI VE ONUR KIRICI DAVRANIŞLARDA BULUNULAMAZ. 

Iğdır Barosu İnsan Hakları Komisyonu

Haber: Fırat Akkuş

16:33

Haber tarihi: 24 / 07 / 2023
Haber Okunma: 825
Haber Yorumları: 0

Henüz yorum bulunmamaktadır. İlk yorumu siz yapabilirsiniz.

Ad, Soyad	*
E-Mail
	Kalan karekter sayısı:
Yorum	*
	Güvenlik kodunu giriniz: *
	(* Doldurulması zorunlu alanlar)