Jİ ÇAPEMENİ Û RAYA GİŞTÎ RE...

Hûn hemû bi xêr hatine. Îro li Tirkiyeyê serdema perwerdehiyê ya salên 2022-2023'yan dest pê dike. Wekî 99 salên borî, vê serdemê jî zarokên ku ne Tirk in, nemaze jî bi milyonan zarokên Kurd li dibistanan dê ne bi zimanê xwe lê bi zimanê serdest dest bi perwerdeyê bikin.

Mafê perwerdehiya bi zimanê dayikê yek ji mafên herî bingehîn ên mirovan e û di 20’ê Mijdarê 1989’an de bi Peymana Mafên Zarokan ji aliyê Neteweyên Yekbûyî ve hatiye pejirandin û li ser hemû dewletên ev peyman îmze kirine ev xal bi awayekî fermî hatiye ferzkirin. Ev biryara bingehîn di hemû qadên ziman û çandê de derfetên wekheviyê, mafê perwerdehiya bi zimanê dayikê û parastina pirrengiya civakê diparêze û wan mafan bi awayekî qanûnî misoger dike. Tirkiye ev peyman di sala 1995’an de îmze kiriye, lêbelê xalên 17, 29 û 30 ên derbarê mafê perwerdehiya bi zimanê dayikê de qebûl nekiriye, ev biryar bi cih neaniye, loma jî binpêkirina van mafan îro jî didomîne.

Di dirêjahiya dîroka Tirkiyeyê û di 100 salên dawî de, nêzîkatiya dewletê ya li hember zimanê Kurdî li ser esasên bişaftin û înkarê teşe girtiye. Zimanê Kurdî bi awayekî sîstematîk ji hemû qadên jiyanê hate bidûrxistin û tepisandin. Ji ber ku serdest baş dizanin rêya têkbirina civakekê tunekirina zimanê wê civakê ye, lewma her tim bi hemû hêza xwe ji bo tunekirina zimanê Kurdî xebitîne. Ew polîtîkayên çandkujî û zimankujiyê yên sîstematîk, îro jî ji aliyê desthilatiya AKP-MHP’ê ve tê berdewamkirin. Zimanê Kurdî îro jî ne zimanê perwerdehiyê ye, zarokên Kurdan îro jî ji mafê perwerdehiyê mehrûm in. Qedexekirina zimanê dayikê û bişaftina zimanan sûcekî li dijî mirovahiyê ye ku ev nêzî 100 sal in tê meşandin.

Ji bo ku perwerdehiya zimanê dayikê were dayîn, em dubare daxwaz dikin ku xala 42’emîn a Qanûna Bingehîn bê guhertin. Di wan peymanên navneteweyî de yên ku Tirkiyeyê jî îmze kiriye, mafê perwerdehiya zimanê dayikê hatiye misogerkirin. Divê Tirkiye li gor şertên van peymanan tevbigere û şertên peymanan bi cih bîne û ji dibistanên seretayî heta zanîngehan mafê perwerdehiya zimanê dayikê misoger bike. Em qedexe û zextên li ser zimanan û bi taybetî zimanê Kurdî qebûl nakin. Astengkirina perwerdehiya zimanê Kurdî sûcekî li dijî zarokên Kurdan û nirxên mirovahiyê ye.

Di serdema nû ya perwerdehiyê de em banga bilindkirina têkoşîna ji bo zimanê dayikê dikin. Heta perwerdehiya bi zimanê dayikê bê dayîn û bi awayekî qanûnî bê misogerkirin têkoşîna me dê bidome. Em dibêjin berxwedan ziman e û li dijî zextên li ser zimanan û ji bo misogerkirina perwerdehiya bi zimanê dayikê, dem dema bilindkirina têkoşînê û xwedîderketina zimanê dayikê ye. 12.09.2022

Komîsyona Polîtîkayên Perwerdehiyê (Eğitim Politikaları Komisyonu)

Komisyona Ziman Çand û Hunerê (Dil, Kültür ve Sanat Komisyonu)

12:47

Haber tarihi: 12 / 09 / 2022
Haber Okunma: 524
Haber Yorumları: 0

Henüz yorum bulunmamaktadır. İlk yorumu siz yapabilirsiniz.

Ad, Soyad	*
E-Mail
	Kalan karekter sayısı:
Yorum	*
	Güvenlik kodunu giriniz: *
	(* Doldurulması zorunlu alanlar)