Ağkoç Cağ Kebab Ve Çorba Iğdır Şubesi 24 Saat Üzerinden Hizmete Girdi Ağkoç Cağ Kebap Ve Çorba Iğdır Şubesi hizmete girdi. Valilik yolu Yeşilçam ka...           • Açık Havada Yürüyüş Bu Hastalıktan Koruyor!  Alzhımer’dan Korunma Önerileri! Biruni Üniversitesi Hastanesi Nöroloji...           • Hayvan Pazarı 2 Günle Sınırlandırılınca Halk Pazara Akın Etti Koronavirüs tedbirleri kapsamında Iğdır’da hayvan hazarı 2 günle sınırlı tutulunca...           • Haydar Aliyev Fen Lisesinin YKS Başarısı Haydar Aliyev Fen Lisesi 12. sınıf öğrencilerin katıldığı, yükseköğretim kurumları ...           • Kimler İki Aşıyı Birden Yaptırmalı Hem zatürre hem de grip aşısını kimler yaptırmalı Dünyayı etkisi altına alan COVİD-19&r...           • Milli Eğitim Müdürü Hakan GÖNEN'in 19 Eylül Gaziler Günü Mesajı Iğdır Milli Eğitim Müdürü Hakan Gönen,19 Eylül Gaziler günü ned...           • Vali Yardımcısı Ve Milli Eğitim Müdüründen BİLSEM’e Ziyaret Iğdır Vali Yardımcısı Yusuf Cankatar  ve İl Milli Eğitim Müdürü  Hakan G&...           • Tek Tık’la Yatırım: Destek Bilgilerini Tek Çatı Altında Toplandı Sanayi Ve Teknoloji Bakanı Varank: Destek Bilgilerini Tek Çatı Altında Topladık Sanayi ve ...           • Ukraynalı Kadın Dağcılar Ağrı Dağı'nda Poz Verdiler! Türkiye'nin çatısı olarak bilinen Ağrı Dağı, her mevsim yerli ve yabancı dağcıların il...           • Sonbaharda Yavaşlayan Metabolizmanızı Canlandırın! Sonbaharda Vücut Direncini Artıran Öneriler! Sonbahar aylarının gelmesiyle birlikte hav...           
Site İçi Arama
Haber Arşiv
     
İstatistikler
Toplam: 1701496
Aktif: 34
Bugün: 1265
Dün: 2204
Son Videolar

Yüksel Babal Nice Yıllara
906 İzlenme, 0 Yorum

Iğdır Tanıtım Videosu
1177 İzlenme, 0 Yorum

Dengbej Zahiro İdîr'e Dibeje
1163 İzlenme, 0 Yorum

Iğdır Şahmeran Efsanesi
1416 İzlenme, 0 Yorum

Iğdır Ejder Kervansarayı
1238 İzlenme, 0 Yorum

Iğdır Tanıtım Görüntüleri
1122 İzlenme, 0 Yorum

Iğdır Tanıtım Filmi
1011 İzlenme, 0 Yorum

Iğdır'dan Defile Görüntüleri
1188 İzlenme, 0 Yorum

Aşık Hizani Iğdır Eşliğinde
1057 İzlenme, 0 Yorum

Çille Neçe
1097 İzlenme, 0 Yorum

Iğdır'da Nevroz
1174 İzlenme, 0 Yorum

Dengbej Sesi Eşliğinde Iğdır
1079 İzlenme, 0 Yorum

Bî Kurdi İdîr
1115 İzlenme, 0 Yorum

Iğdır kMM'den Görüntüler
1110 İzlenme, 0 Yorum

Ahura Mazda Iğdır'da
1068 İzlenme, 0 Yorum
Iğdır Nöbetçi Eczaneler

Dewrêşê Evdi’nin Halefi - Av. Ayhan Erkmen

Dewrêşê Evdi’nin Halefi

Yazar: Av. Ayhan Erkmen |  Tarih: 27 / 01 / 2020 |  Yazı Okunma: 343


Ateş yağmurunun, taş kesildiği Karacadağ bölgesine gelmişken ve dengbêj Zadina Şakır’ın büyüleyici sesinden Dewrêş’in destanı, Edule’ye sevdası yüreğimde yankılanıp dururken, Dewrêşê Evdî’nin köyü Oğlakçı’ya uğramamak olur muydu? Ve müsaade edilmediğinden, bir mezar taşının dahi olmadığı, Edşan köyündeki tepede yattığından değil de; her nasılsa, zırhını kuşanmış da, Hedwan’ın sırtından hiç inmeden, mahmuzlayıp cenkten cenge koştuğundan, Edule’sine kavuşamadığına inandırmışım kendimi. Destanın akıbetini ve imkansızlığını bilmeme rağmen, birazdan arabayla döndüğümüz yolun tam da kör noktasında, bizi durduracakmış gibi bir his taşıyorum. Dedem anlatıyordu, dağ gibiymiş Hedwan ve süvarisi Dewrêş’in başı göğe değiyormuş, heybetiyle hasmına korku salıyormuş.

Baba Evdiyê Mılhım’ın aşireti Şerqiler, Şengal’den Karacadağ bölgesine gelmişler ve on sekiz aşiretten oluşan Milan konfederasyonunun en yiğit savaşçılarını yetiştirmişler. Evdi’nin, acıları dert, isimleri destanlaşan Dewrêş ile Sadun dışında beş oğlu daha varmış. Oğlakçı’da yaşayanlar büyük oğul Mılhım’ın torunları. Küçük oğul Bengzade zamanında kayboluyor ve aile bir daha haber alamıyor. Mehmud, Temır ve Bışar’ın torunları ise Rojava’da yaşıyorlar.

Viranşehir’de, Oğlakçı’ya Xelef’in babasının köyü (Gundê Bavê Xelef) de deniliyor. Eski zamanlarda ve o zamanın dili olan çirok ve stranlarda, destanlaşan yiğitler, doğrudan isimleri ile değil, çocuklarının ya da bindikleri atlarının isimleri ile anılıyorlar. Dengbêj Şakıro, Ferzende Bey için yaktığı stranda onu Elfesya’nın babası, Eznawır’ın binicisi diye anlatır. Xelef’in babası Bışar Ağa’nın yaşadıklarını duyunca dengbêjler nasıl olmuş da ona stran yakmamışlar diye çok merak ettim.

Bışar Ağa Mılhımê Evdi’nin torunu, Dewrêşê Evdi’nin halefidir. Nasıl ki dedesi Dewrêş zor günlerinde Milan aşiretinin reisi Zor Temır Paşa’nın imdadına yetişmiş ise o da yakın dostu Huseynê Qenco ile birlikte İbrahim Paşayê Milan’ın zor günlerinde yanında olmuş.

İbrahim Paşa’nın Osmanlı ile ilişkileri bozulunca aralarında Bışar Ağa, Huseynê Qenco ve İbrahim Paşa’nın oğlu Abdülhamit’in de olduğu, bölgenin ileri gelenleri tutuklanmış. Abdulhamit, Diyarbakır’da, kahvesine zehir konularak öldürülünce bu namertliği kabul etmeyen Bışar Ağa ve Huseynê Qenco isyan çıkartıp hapishaneyi ateşe vermişler. Bunun üzerine yıllarca tutulacakları Trabzon Hapishanesi’ne sürgün edilmişler.

Sürgün dönüşü, Bışar Ağa’nın ikiz oğlu olmuş, hatıralarına bağlılık ve isimlerini yaşatmak adına, oğullarına Dewrêş ve Sadun isimlerini vermiş. Ne acıdır ki Dewrêş ve Sadun çok yaşamayıp çocuk yaşta ölmüşler. Evdi ismini verdikleri çocukları da çok uzun ömürlü olmayınca aile bu üç kahramanın isimlerini çocuklarına vermekten çekinir olmuş.

Viranşehir, Bışar Ağa’nın döneminde de ticaret merkeziymiş. Ağa Oğlakçı ve Viranşehir merkezde bölgenin en büyük iki değirmenini ve yine Viranşehir’deki değirmene yakın bir yerde, büyük ve gösterişli bir han inşa etmiş.

Oğlakçı’da, Bışar Ağa’nın fidanlarını Ermeni Germuş köyünden deve sırtı ile getirip, kendi elleri ile diktiği yüzyıllık ağaçlardan oluşan abide bir bahçe var. Bu bahçeye dair ilginç bir anekdot anlatılır; Bışar Ağa, ağaçları diktikten sonra bahçıvana ve köylülere tembihte bulunur. Ağaçlara zarar veren hayvan kiminse kesilecektir. Aksilik bu ya, Bışar Ağa’nın amcasının koyunları ağaçlara musallat olur. Çoban, bir koyunun ayağını kırınca amca küsüp köyü terk eder ve gidip Heyze köyüne yerleşir. Bışar Ağa ve köylüler gönlünü zor edip amcayı köye geri getirirler.

Oğlakçı’nın sırtını verdiği tepe son birkaç yıldır sit alanı ilan edilmiş. Buranın da Göbekli Tepe gibi bir medeniyete beşiklik ettiği ileri sürülmekte. Tepenin üzerindeki mezarlardan Begê Samur’un öyküsü hayli ilginçtir. Begê, Suruç’un Mishecerk (Gölen) köyünden, Ezidi Dınayi aşiretindenmiş. Ailesi dahil herkes Müslümanlığı seçince Suruç’taki köyünü terk edip gelip Oğlakçı’ya yerleşmiş. Ermiş gözü ile bakılan Begê’nin, öleceği günü bile bildiği anlatılır. Yetmişli yaşlara geldiği 1958’in güneşli bir yaz gününde ‘Öleceğim’ diyip hazırlıklarına başlar. Kendisi ile özdeşleşen incir ağacının altındaki çeşmede yıkanır, bembeyaz geleneksel elbisesini giyip ebedi uykusuna yatmak üzere yatağına uzanır ve bir daha uyanmaz. Bize söylenen, mezarına her çarşamba gecesi gökten bir ışığın indiğiydi.

Edule’yi unuttuğumu sanmayın onu ve sevdasının sesi dengbêj Zadina Şakır’ın trajedisini ayrıca paylaşacağım.




Paylaş: Facebook  Twitter  Stumbleupon  Delicious  Google
Yazarın diğer yazıları
Henüz yorum bulunmamaktadır. İlk yorumu siz yapabilirsiniz.

Ad, Soyad *
E-Mail *
Kalan karekter sayısı:
Yorum *
Güvenlik kodunu giriniz:
captcha
*
(* Doldurulması zorunlu alanlar)

Köşe Yazıları
Facebook
Twitter
Paylaş
Facebook  Twitter  Stumbleupon  Delicious  Google
Fotoğraf Galerisi
Iğdır Resmi Siteler
Gazeteler

Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz veya Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.

İçerik Rss - Haberler Rss

Tasarım ve Programlama: Iğdır Doğuş Gazetesi