Ön Yargı - Zeki SARIHAN

Ön Yargı

Yazar: Zeki SARIHAN |  Tarih: 31 / 08 / 2026 |  Yazı Okunma: 155

---

Hepimizin önyargıları vardır. Önyargıları düzeltmek çok zordur. Çünkü uzun süre alan yaşanmışlıkların sonunda oluşmuşlardır.

Fakat önyargıları masum saymak da mümkün değildir. Biraz araştır, doğrusunu öğren, saplantıların olmasın.

Bu yılki Edremit Kitap Fuarında, orta yaş üstü olduğunu sandığım bir kadın, özürlü arabasında oturan, bir şeyler söylemeye çalışan fakat be dediği de anlaşılamayan yetişkin bir kızı taşıyordu. Masadaki kitaplara şöyle bir baktı, geçerken:

“Bu benim kızım” dedi. “Ona okuyabileceğim kısa yazılardan oluşan kitap arıyorum.”

Masadaki Kurtuluş Savaşı Öyküleri kitabını işaret ettim.

“Bunlar Kurtuluş Savaşı ile ilgili kısa olaylar. Bunu alabilirsiniz” dedim.

Kitabı niçin almayacağını şu iki sözcükle anlattı:

“Ben Kürt’üm.”

Kurtuluş Savaşı’nın Türklerin bir savaşı olduğu, Kürtleri ilgilendirmediği konusunda önyargıları olduğu anlaşılıyordu. Kürt siyasi önderleri “Çanakkale’de, Kurtuluş Savaşı’nda Kürtler de Türklerle birlikte

çarpıştı” diyerek ülke yönetiminde ortaklık iddia etmeye hakları olduğunu ileri sürseler de Kürt kamuoyunda Kurtuluş Savaşı’na karşı bir ilgisizliğin olduğu açıktır. Bunun anlaşılabilir nedenleri vardır.

Kızına okumak için kitap arayan ve Kurtuluş Savaşı Öyküleri’ni beğenmeyen kadına uzun açıklamalar yapmak için zaman dardı. “Müşteri” kaçırmamak için bu kez tezgâhtaki “Kart Kurt Kürt” kitabını gösterdim. “Buna ne dersiniz?”

“Almam” dedi. “Bu söz Kürtleri aşağılamak niçin kullanılır.”

“Ama bu kitap belki de bu aşağılamayı kınamak için yazılmıştır. Okuyup anlamak lazım değil mi?”

“Ben Kürt, Kızılbaş ve komünistim. Yurt dışında yaşıyorum.” dedi.

“Bu masadaki kitapların hepsi size gider” dedim.

Ne olursa olsun, ben onun tanıdığı, adını duyduğu biri değildim. Türk olduğum anlaşılıyordu. Benim kitabımı ne diye alsındı?

Ona açık konuştum. Konu bir kitap alıp almamaktan çıkmış, önyargı ile mücadeleye dönüşmüştü. “Siz önyargıları olan birisiniz. Öğrenmeye kapalısınız. Sizi ikna etmek mümkün değil. Yapabileceğim bir şey yok!” dedim. Böyleleri için “Allah ıslah etsin!” derler.

*

30 Ağustos’ta 124. yılını kutladığımız Büyük Zafer vesilesiyle de bu önyargıları hissetmemek mümkün değil. Bu zaferle en çok öğünenler kuşkusuz askerlerdir çünkü bu bir askerî zaferdi. İkinci olarak askerler de içinde olmak üzere Türk burjuvazisi bu zaferle öğünmektedir. Çünkü Büyük Zaferden sonra Türk Milliyetçiliği güçlendirilmiş ve iktidar (ekonomik kaynaklar) burjuvazinin elinde kalmıştır. Erk sahipleri, ele geçirdikleri topraklar ve işletmelerle zengin olurken Nazım Hikmet’in Kuvayı Milliye’de anlattığı gibi Zafer’den önce Kartal’da bahçıvan olanlar zaferden sonra da Kartal’da bahçıvan olmaya devam etmişler, bir kısmı bu imkânı da bulamamıştır. Gönül isterdi ki, Büyük Zafer’in yarattığı güçle bütün topraksızlıklara toprak verilseydi. Köylü tefecinin elinden kurtarılsaydı, Zafer Bayramı bütün köylerde de coşkunlukla kutlanırdı.

*

Kurtuluş Savaşı’na önderlik eden kadro, bu kavgaya girişirken savaşı kazanabilmek için şu dört unsura dayanmak zorunda olduklarını gördüler.

1. İçerdeki Müslümanlık,

2. Türk, Kürt, Çerkez, Laz olarak anılan Müslüman halklar. (“Millet” kavramı bunları kaplıyordu)

3. Sosyalizm ve Sosyalist dünya,

4. Ezilen halklar.

Bu savaş dönemi ile ilgili sonradan çizilen resim, savaşı Türklerin ve yalnız Türklük için verildiğini ileri sürdü. Oysa şimdi yazacaklarım sizi şaşırtabilir:

İstiklal Marşında tek bir “Türk” sözcüğü yoktur.

1921 Anayasasında tek bir Türk sözcüğü yoktur.

Mustafa Kemal Paşa’nın Temmuz 1921’de toplanan Maarif Kongresi açış konuşmasında da tek bir Türk sözcüğü yoktur!

Şimdi bu gerçekleri anlatıp Türkiye’nin kuruluşunda milliyetçiliğin değil yurtseverliğin, bağımsızlığın ve halkçılığın bulunduğunu anlatmak da kimseyi ikna etmiyor. Şartlanma yalnız Kürt, komünist ve Kızılbaşında değil, Türk, Sünni ve Atatürkçüsünde de var.

Galiba, önyargıları aşmak, şartlanmalardan kurtulmak ve gerçeklere ulaşmak için gereken meraka da sahip değiliz.

11:43

Yazarın diğer yazıları
12 Eylül 1980: “Bizim Oğlanlar Başardı!” Tatil Raporu Ön Yargı Küçük Şeyler… İktidarda 25 Yıl Az Gittik Uz Gittik!. Devri Sabık Yaratmak CHP'deki Kriz Doğru Yönetildi mi? Kurtuluş Savaşı Mı Milli Mücadele Mi? Bir Ahmet Telli Yazısı Türk Burjuvazisinin Nato’ya Sığınması Hekimoğlu Türküsü Hakkında Kadir İnanır... Çarık Okumaz Yazmaz Millet İktidarın CHP'yi Yok Etme Çabası Memleket Haberleri CHP'nin Başına Gelen Ege Mİ, Adalar Denizi Mİ? Halkçı Eğitim Düşüncesini Canlandırma Olanakları Halkçı Eğitimin Kaynakları Halkçı Eğitim Mücadelesi Zorunluluktur Okullara Saldırılar: Öğrencilerimize Ne Oldu? Köy Enstitülerini Kim Kapattı? Cumhuriyetçiler Kurultayı Ve Halkçılık Yalçın Küçük: Dikkatleri Üzerinde Toplamak İstiklal Marşı Arapça Söylenirse! Sosyalizm Öldü Mü? İlber Ortaylı ABD-İran Savaşı: Dış Tehdit Karşısında Üç Kırılma Noktası Okullarda Ramazan Etkinlikleri: Devletin Dini Adalettir Özgür Özel'e Açık Mektup Köy Enstitüleri Sürprizi: ŞEHİR BURJUVA DEMEKTİR 68’liler Sosyalisttir Acı Patlıcanı Kırağı Çalmaz Her Dindar, İyi İnsan Mıdır? Al Birini Vur Ötekine! 2025'te Yazı Hayatım 2025’te Neler Okudum Biraz “Milliyetçilik” Lütfen! Cellâdına Âşık Olma Meselesi Medyamızın Acıklı Dururmu CHP İmralı’ya Neden Gitmiyor? İddianame ATATÜRK Fatsa’da Sosyalist-Kemalist İttifakı Cumhuriyet Kavgası Kürt Sorunu Böyle Çözülmez Fatsalı Sarıhan Sülalesinde Politik Tercihler Okuma Alışkanlığını Nasıl Kazandırmalı? Uşak'ta iki gün Fatsa'da sekiz gün Kaldıralım sınıfları Tatil kültürü Kokuşma dibe vurdu Balık baştan koktu Mini etekle devrim yapamayız Alevi ve Kürt cumhurbaşkanı yardımcıları Mutaassıp, Ümmetçi, İslamcı, Şeriatçı CHP için: Hattı müdafaa yoktur, Sathı müdafaa vardır Eğitimimizin Dört Büyük Sorunu İnceldiği Yerden Mi? Hanım Kırar Bardağı Kaza Olur… Yüz Yıl Sonrasını Kim Bilebilir? Kürtler, Lozan ve Demokrasi Yüz Yıllık Bir Tabu Yıkılırken Sırrı Süreyya Önder'le Bizim Eve Ayda Kaç Lira Giriyor? 23 Nisan 1920'de Neler Olmuştu Köy Enstitüleri Yeniden Açılabilir Mi? Doğrusunu Söylemek Gerek Yoksullar Neden Sağcıdır? CHP’ye Çekilen Operasyon: KİM KAZANDI KİM KAYBETTİ? Üçüncü Dalganın Niteliği Pişmiş Aşa Su Katmak Gibi Olmasın Ama… İmam Hatip Okulunda Konferans Vermek! Öcalan’ın Çağrısı Üzerine: BAHARA BİR ŞEY DİYEN VAR MI? TÜSİAD’ın Açıklaması hakkında:Sınıf Mücadelesi Keskinleşiyor Ne Amerika Ne Rusya Tam Bağımsız Türkiye Muhalefetin Cumhurbaşkanı Adayı Nasıl Belirlenmeli? Esat'ın Posterleri Ayaklar Altında! Cehennem Odunu!” Suriye, Yağma Hasan’ın Böreği Mi? Sosyalistler Neden Oy Alamıyor? Muazzez İlmiye Çığ’ın Misyonu Ne İdi? Faşizmin Ayak Sesleri Kovsan Da Gitmez Okul Müdürlerini Neden Öğretmenler Seçmesin? Kadın Cinayetleri: NE BU ŞİDDET BU CELAL?

Henüz yorum bulunmamaktadır. İlk yorumu siz yapabilirsiniz.

Ad, Soyad	*
E-Mail	*
	Kalan karekter sayısı:
Yorum	*
	Güvenlik kodunu giriniz: *
	(* Doldurulması zorunlu alanlar)