
Analarının Dilini Bilmeyen Çocukların Dili… - Yusuf YILDIRIM Em.İl.Trm.Mdr.

Analarının Dilini Bilmeyen Çocukların Dili…
Yazar: Yusuf YILDIRIM Em.İl.Trm.Mdr. |
Tarih: 17 / 08 / 2026 |
Yazı Okunma: 564
Benim suçum Kurt olmak değil, suçum Kürtlüğümü unutmamaktır. Musa ANTER.
Kürtçe bir Hint- Avrupa dilidir. Dilin kökeni Medçe ve Partça gibi eski kuzeybatı İran dillerine dayanır. Tarihsel süreçte sözlü kültürle, dengbejlikle ve destanlarla kuşaktan kuşağa aktarılmıştır.
Dünya genelinde 50 milyon civarında insan tarafından konuşulan bir dildir Kürtçe. Ancak Ulus-devletler döneminde kurumsal olarak bir yer edememiştir. Kürtçeyi geliştirecek kurumlar olmadığı gibi günlük konuşulması bile yasaklanmıştır.
Kürtçe birkaç kelimeden ibarettir diyenler ve bu nedenle siyaset dili, bilimsel dil olmaz diyenlerin ya tarihten habersizler ya da Kürt düşmanlığı ile akıllarını yitirmişler.
Türkiye de 100 yıldır uygulanan tek dil politikaları, Kürtçe konuşmalara para cezası kesmeler, sosyal ve kültürel etkinlikleri bu gün bile yasaklamalar olurken, İran da 1946 Mahabad Kürt cumhuriyetinin yıkılışı ile başlayan baskılar, Suriye de uygulanan “Arap kemeri” politikaları, ve Irak ta uygulanan enfal operasyonları ile hızlanan zorlu göçler Kürtçeyi de param parça etmiştir. Bu ülkelerde Kürtçeyi geliştirmek için hiçbir kurum oluşturulmadı tam tersi yasakladılar ve yok sayıldılar.
Anadilin yaşaması öncelikle aile içinde mümkündür. Ancak göç ve parçalanma neticesinde Türkçe, Arapça ve Farsça bilmeyen analardan, Kürtçe bilmeyen çocuklar çoğaldı. İşte asimilasyonun en önemli nedeni bu göç ve parçalanmadır.
Fransız devrimi sonrasında ve Ulus- devletlerin ortaya çıkmasıyla tek dil egemen kılındı. Devletler, ortak bir ulusal kimlik oluşturabilmek için tek dili esas aldı. Ancak bu gün bir çok demokratik ülkede bunun tam tersine bir eğilim vardır, farklı diller ve lehçeler temel insan hakkı olarak kabul ediliyor. Artık Dünyanın birçok yerinde bölgesel dilleri ve anadilleri destekleyen politikalar geliştiriliyor.
Kürtçenin önündeki en önemli sorun, farklı ülkelerde, birbirinden farklı dil politikaları ile kaşı karşıya olmasıdır. Aynı dili konuşan Kürt ulusu farklı alfabeler, farklı eğitim sistemleri ile karşı karşıyadır.
Asimilasyon politikaları sadece insanların konuştuğu dili değiştirmiyor, kültürel hafızayı ve kimlik algısını de etkiler. Özelikle çocukların aile ile olan her türlü bağını etkiler ve zayıflatır.
Bu gün birçok demokratik ülkede çok dilli eğitim vardır. Çocuk kendi anadilini diğer yabancı dilleri daha kolay öğrenir.
Dil sadece iletişim aracı değildir. Toplumun hafızası, kültürü, düşünce biçimi ve dünyayı algılama biçimi de büyük oranda dil ile şekillenir.
Egemen ülkeler, Kürt dilini yok etmek için her türlü baskıya başvurmuşlardır. Bu ülkelerin çabası Kürtçeyi ortada kaldırmaktır. Ancak bütün bu çabalara rağmen Kürtçe ayakta kalmıştır. Aileler çocuklarına ve torunlarına bu çabayı yansıtmalılar.
Özellikle kırsal bölgelerde Kürtçenin günlük yaşamda kullanılması, anne-babaların evde bu dilli sürdürmeleri önemlidir. Dilin korunmasında Kürt kadınının rolü çok önemli olmuştur. Kürt kadını sayesinde Kürt dili korunmuş ve kuşaklar boyu devam etmiştir.
Kürtçe oldukça zengin bir dildir. Sosyal yaşamın hemen her alanında kullanılabilecek güçtedir. Bilim, teknoloji, ekonomi ve siyasette yeni kavramlara ihtiyaç olabilir, bu her dil için geçerlidir. Bu durum terminoloji ve çeviriler ile güçlendirilir.
Dil konuşulduğu, üretildiği ve kuşaklara aktarıldığı sürece yaşayabilir. Toplumun bütün kesimlerinin çabası şarttır. Kürtçenin günlük yaşamda konuşulmaya, yazılmaya ve üretilmeye ihtiyacı vardır.
Dil konuşulduğu sürece yaşar. Dilli günlük hayatımızın bir parçası haline getirmeliyiz.
Kürtçe tarih boyunca ciddi biçimde parçalanmış ve olumsuz etkilenmiştir. Baskı görmüş ve asimilasyona uğramıştır. Baskın devletlerin politikaları bu sonucu doğurmuştur. Türkiye de uzun yıllar Kürt dilinin varlığı inkâr edilmiştir. Kürtçenin kamusal alanda kullanılması sınırlandırılmıştır. Tek parti döneminde Kürtçe konuşanlara para cezası bile kesilmiştir.
Yıllar boyunca çeşitli olumsuz söylem ve iftiralara maruz kalması dilin sosyal hayattaki kullanımını olumsuz etkilemiştir.
Köyden kente; siyasette, ekonomide ve her alanda Kürtçe etkin hale getirilmelidir. Bu şekilde Kürt kimliği ve kültürü görünür hale getirilmelidir.
Anaları, Türkçe, Arapça ve Farsça bilmez ama bu anaların çocukları da Kürtçe bilmez.
12:10
| 17 Ağustos'u Anaraken Iğdır Depreme Ne Kadar Hazır? | ![]() |
| Murat AKKUŞ | |
| Sanayi Sitesi Başkanı Taşkınsu ve Sanayi Sitesinin Sorunu | ![]() |
| Akay AKTAŞ | |
| Biz Kürt Kardeşlerimizle Savaşmadık, Kimle Barışacağız Diyen... | ![]() |
| Yusuf YILDIRIM Em.İl.Trm.Mdr. | |
| Yeni Parti'ye Yeni Nesil Siyaset | ![]() |
| Ayhan ONGUN | |
| 12 Eylül 1980: “Bizim Oğlanlar Başardı!” | ![]() |
| Zeki SARIHAN | |
| Jîyan û Bîranîn | ![]() |
| Mehmet AVCI | |
| Pazar Yalnızlığı... | ![]() |
| Bahattin PARLAR | |
| Leto ne oldu o iş?! | ![]() |
| Fakir YILMAZ | |
| Çağımızın Cehaleti (Toplumdan Bireye, Değerden Çıkarcılığa) | ![]() |
| Adem TANIŞMAN | |
| Aferin Hamza | ![]() |
| Fatma Çetin KABADAYI | |
| Güle Güle Veli Türkeli... | ![]() |
| Ziya Yıldırım GÜNTEKİN | |
| 10 Ekim 2015 Ankara Garı! Affetmeyeceğiz, Unutmayacağız! | ![]() |
| Hasan ÇATAK | |
Iğdır Belediyesi
Iğdır İl Emniyet Müdürlüğü
Iğdır İl Tarım Müdürlüğü
Çevre Ve Şehircilik İl Müdürlüğü
Iğdır İl Milli Eğitim
Iğdır İl Sağlık Müdürlüğü
Iğdır İl Özel İdare
Iğdır Gençlik ve Spor
Iğdır Havalimanı
Iğdır SGK
Iğdır TSO
Iğdır Barosu
Aralık Belediyesi
Karakoyunlu Belediyesi
Tuzluca Belediyesi
Halfeli Belediyesi
Karar Gazetesi
Fotomaç Gazetesi
DHA
Artı Gerçek
Milli Gazetesi
OdaTv
T24
Tele2
Ermeni Haber Ajansı
Amerika'nın Sesi
Evrensel Gazetesi
Jin News
Sözcü Gazetesi
• Rûdaw
• Bernamegeh
• Kürdistan24
• Kundir
• Şalom Gazetesi
• Mezopotamya Ajansı
• Nerina Azad
Sitemizdeki yazı, fotoğraf ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz veya Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
Tasarım ve Programlama: Iğdır Doğuş Gazetesi